باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

ینابیع المودة لذوی القربی (کتاب)

ینابیع المودة لذوی القربی
کتاب ینابیع المودة.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: سلیمان بن ابراهیم قندوزی (متوفای ۱۲۹۴ق)
تاریخ نگارش: قرن سیزدهم
موضوع: مناقب امام علی(ع) و ائمه دیگر
زبان: عربی
اطلاعات نشر
تاریخ نشر: ۱۳۰۲ق

یَنابیعُ المَوَدّة لِذَوی القُرْبی (چشمه‌سار دوستی و محبت به ‌ذوی‌القربی) کتابی به زبان عربی درباره زندگانی اهل بیت پیامبر اسلام(ص)، فضایل و ارزش مودت آنان به‌خصوص حضرت علی(ع)، نوشته سلیمان بن ابراهیم قندوزی (متوفای ۱۲۹۴ق) از عالمان اهل سنت حنفی مذهب در قرن سیزدهم هجری. مؤلف، کتاب را در صد باب با موضوعات مختلف و بدون نظم خاصی آورده و در آن، از منابع شیعی هم استفاده کرده است. این اثر به فارسی ترجمه شده است.

محتویات

درباره مؤلف

سلیمان بن ابراهیم قندوزی بلخی از عالمان حنفی اهل سنت و صوفی است که در سال ۱۲۳۰هجری در قندوز افغانستان در حوالی بلخ به دنیا آمد. پس از آموزش علوم اولیه به بخارا رفت و سپس به هند سفر کرد و در آنجا به اهل طریقت پیوست و در سیر و سلوک و تفقه در دین، به درجات عالی رسید. پس از مدتی به وطن خود بازگشت و به هدایت و ارشاد مردم پرداخت. در سال ۱۲۶۹ به عزم مکه حرکت کرد، اما در بغداد و قونیه متوقف شد و در آنجا به تحصیل و تدریس و ارشاد مردم پرداخت. مدتی هم مسند شیخ طریقت را عهده‎دار شد و سرانجام در سال ۱۲۹۴ق در قسطنطنیه از دنیا رفت.[۱]

نام‌گذاری و انگیزه نگارش

در خطبه آغازین کتاب درباه نام آن آمده که آن را به سبب ارتباط با خویشاوندان رسول اکرم(ص) ینابیع المودة نامیده؛ همان کسانی که اهل عبا و اسباب سعادت عُظمی و سرچشمه‌های برکات کُبرا هستند تا رضای خدا و شفاعت رسول خدا و اهل بیت او پی جویند.[۲]

هدف از تألیف کتاب، آن بوده که خدای متعال در قرآن کریم اجر تبلیغ رسول اکرم (ص) را مودت اهل بیت قرار داده و آن را واجب کرده است.[۳] این کتاب بدون آنکه تنظیم خاص و فصل‎بندی کاملی داشته باشد، مطالبی درباره مناقب امیر المؤمنین علی (ع) و چند تن از اهل بیت پیامبر (ص) مانند امام حسن (ع) و امام حسین (ع) و امام عصر (عج) نقل کرده است.

محتوا

مجموع ابواب کتاب، صد باب است که هر کدام به موضوع خاص یا مطالب خاص می‌پردازد. قندوزی از منابع مختلف و متعددی استفاده کرده و روایات خود را به آن کتب استناد داده و نام آنها را هم آورده است. مؤلف در موارد زیادی یک روایت را تکرار کرده است.
در مجموع، کتاب ینابیع، به بخشی از زندگانی اهل بیت و آن هم مناقب آنان و از میان ایشان حضرت علی(ع) می‌پردازد و همه مطالب آن جمع‌آوری روایات پیشینیان است و ترتیب و تنظیم خاصی در کتاب دیده نمی‌شود؛ مثلا در بین نقل فضائل علی(ع) باب دیگری درباره فضائل همه اهل بیت آورده و دوباره به مهدی (عج) پرداخته است. از اینکه مطالبی درباره حروف و خواص آنها بیان می‌کند، پیداست که مؤلف علاقه‌ای به این موضوعات داشته است.[۴]

منابع کتاب

شیوه مؤلف، نقل از منابع پیش از خود است. قندوزی کتاب خود را بر اساس منابع مهم اهل سنت نگاشته است. برخی از این منابع عبارتند از: صحاح سته، مناقب ابونعیم، مناقب ابن مغازلی، فرائد السمطین، مناقب خوارزمی، و الفصول المهمة.[۵] قندوزی در تالیف این اثر از منابع شیعه هم استفاده کرده است.

نسخه و ترجمه

ترجمه ینابیع المودة توسط محمدعلی شاه محمدی

نسخه‌ای از این کتاب در کتابخانه دانشگاه برنستون در آمریکا با نام «ینبوع المودة و وسائل السعادة» موجود بوده که در جمادی الاولی سال ۱۲۸۸ق نگاشته شده است.[۶]
از این کتاب، ترجمه‎ای با عنوان «علی و شکوه غدیر بر فراز وحی و رسالت» توسط محمدعلی شاه‌محمدی چاپ شده است.

چاپ‌ها

  • چاپ برای اولین بار در ۱۳۰۲ق در استانبول
  • چاپ دیگری در استانبول
  • چاپ سنگی در مشهد در سال ۱۳۰۸ق با تصحیح محمد شفیع اعتمادالدولة
  • چاپ سنگی در بمبئی هند در سال ۱۳۱۱ق
  • چاپ در تهران در سال ۱۳۱۲ق
  • چاپ بیروت در ۳ جزء
  • چاپ در نجف اشرف در سال ۱۳۸۴ق در چاپخانه حیدریه
  • چاپ‌های متعدد دیگری از روی نسخه‌های اولیه صورت گرفته است.[۷]

پانویس

  1. قندوزی، ترجمه کتاب ینابیع المودة، ۱۳۸۴ش.
  2. قندوزی، ینابیع المودة، ۱۴۱۶ق، ج ۱، ص۳۲.
  3. قندوزی، ینابیع المودة، ۱۴۱۶ق، ج ۱، ص۲۵.
  4. کتابخانه دیجیتال نور.
  5. قندوزی، ینابیع المودة، ۱۴۱۶ق، ج ۱، ص۲۷ - ۳۲.
  6. طباطبایی، أهل البیت فی المکتبة العربیة، ۱۴۱۷ق، ص۶۶۶.
  7. احمدپناه، قندوزی بلخی و ینابیع المودة، ۱۳۸۱ش.

منابع

  • قندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع المودة لذوی القربی، قم، اسوه، ۱۴۲۲ق.
  • قندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع المودة لذوی القربی، علی و شکوه غدیر بر فراز وحی و رسالت، مهر امیر المؤمنین علیه‌السلام، ۱۳۸۴ش.
  • احمد پناه،سید حبیب‌الله، قندوزی بلخی و ینابیع الموده شیخ سلیمان بن ابراهیم، کتاب ماه دین، مهر و آبان ۱۳۸۱ - شماره ۶۰ و ۶۱.
  • طباطبایی، عبدالعزیز، أهل البیت فی المکتبة العربیة، قم، آل البیت، ۱۴۱۷ق.
  • کتاب شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.

پیوند به بیرون