باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

کامل بهائی (کتاب)

کامل بهایی
کتاب کامل بهایی.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: عمادالدین حسن بن علی طبری
موضوع: امیرمؤمنان، حسین بن علی(ع)
زبان: فارسی
مجموعه: ۱ جلد
اطلاعات نشر
ناشر: مرتضوی
تاریخ نشر: ۱۳۸۳ش

کامل بهایی کتابی به زبان فارسی نوشته حسن بن علی طبری، مشهور به عمادالدین طبری عالم قرن هفتم، در موضوع امامت و تشیع. از آنجا که طبری این اثر را به بهاءالدین محمد جوینی والی اصفهان در زمان هولاکوخان مغول اهدا نموده، به کامل بهایی شهرت یافته است. مؤلف در این کتاب به موضوعاتی مانند سقیفه، مطاعن دشمنان اهل بیت و مقتل حسین بن علی(ع) پرداخته است.

محتویات

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: حسن بن علی طبری

در میان شیعیان امامی قرن ششم و هفتم، دو نفر با نام عمادالدین طبری شهرت دارند و هر کدام آثاری از خود بر جای گذاشته‌اند. یکی حسن بن علی طبری مؤلف تحفة الابرار، کامل بهایی و مناقب الطاهرین است که تا سال ۷۰۱ق در حیات بوده و دیگری محمد بن علی طبری مؤلف بشارة المصطفی است که تا سال ۵۵۳ق زنده بوده است.[۱]

معرفی کلی

کتاب کامل بهایی در شرایطی تألیف شده که با تسلط ایلخانان و گرایش برخی از آنان به تشیع یا دست‌کم تسامح مذهبی آنان، فرصتی برای شیعه پیدا شد تا به طرح برخی مطالب و تألیف کتاب‌هایی مانند آثار عمادالدین طبری بپردازند. این آثار با تعابیر خاصی از خلفا و دشمنان اهل بیت(ع) یاد می‌کنند.[۲]

نام دیگر این کتاب را کامل السقیفة گفته‌اند؛ زیرا درباره غصب خلافت و ماجراهای بعد از رحلت رسول خدا(ص) در سقیفه سخن می‌گوید.[۳] مؤلف در مقدمه می‌نویسد: کتاب مناقب الطاهرین در موضوع تولی بود و لازم بود درباره تبری هم کتابی بنویسم و به استخاره نام آن را «الکامل البهایی فی السقیفة» گذاشتم.[۴]

محتوا

کامل بهایی که تالیف آن‌ در سال ۶۷۵ق به پایان رسیده[۵] دو جلد در یک مجلد تنظیم شده است. کتاب، مشتمل بر ۲۸ باب است و هر باب دارای چندین فصل. عنوان ابواب کتاب عبارتند از:

  • باب اول: در اقسام علم
  • باب دوم: در اقسام نعمت
  • باب سوم: بیان مذاهب اهل سنت
  • باب چهارم: تشیع، راه نجات
  • باب پنجم: دلائل امامت امیر المومین و فرزندان پاک او
  • باب ششم: آیاتی که بدان عمل نشد
  • باب هفتم: ویژگی‌های مغایر با امامت
  • باب هشتم: فضیلت‌های ساختگی
  • باب نهم: بدعت‌ها
  • باب دهم: حجةالوداع و غدیر
  • باب یازدهم: برپایی سقیفه
  • باب دوازدهم: فدک
  • باب سیزدهم: زندگی پیامبر(ص)
  • باب چهاردهم: قصه غار
  • باب پانزدهم: اختیار امام
  • باب شانزدهم: صفات امام
  • باب هفدهم: امامت ابوبکر در حال حیات رسول اکرم(ص)
  • باب هجدهم: نکته‌ها
  • باب نوزدهم: غلو در حب صحابه
  • باب بیستم: اسماء و صفات آن‌ها
  • باب بیست و یکم: نکاتی از کتاب الفتوح ابن اعثم
  • باب بیست و دوم: پایان زندگی خلفا
  • باب بیست و سوم: عثمان و ابوذر غفاری
  • باب بیست و چهارم: زندگی خلفاء
  • باب بیست و پنجم: ماجرای عایشه و طلحه و زبیر
  • باب بیست و ششم: زمامداران اموی
  • باب بیست و هفتم: زندگی‌نامه معاویه
  • باب بیست و هشتم: حرکت امام حسین(ع) و ماجرای کربلا
ترجمه کامل بهایی

منابع کتاب

از آنجا که کامل بهایی جنبه کلامی و ردیه‌نویسی دارد، مؤلف مطالب زیادی از خود بیان کرده و مطالب منقول از دیگران را هم چندان مستند نکرده است. کتاب کامل بهایی به عنوان اثری شناخته می‌شود که برخی مطالب را برای اولین بار مطرح کرده است، مانند: داستان رقیه دختر امام حسین(ع) یا فرار ابو لؤلؤ به قم و کاشان و داستان ارتباط او با حضرت علی(ع).[۶]

ترجمه و چاپ

این اثر توسط محمد شجاع فاخر به عربی ترجمه شده است. این کتاب طی سالیان متمادی، چاپ‌های متعددی شده است.

پانویس

  1. طبری، کامل بهایی، ۱۳۸۳ش، مقدمه کتاب.
  2. طبری، کامل بهایی، ۱۳۸۳ش، ص۶.
  3. تهرانی، الذریعة، ج۱۷، ص۲۵۵.
  4. طبری، کامل بهایی، ۱۳۸۳ش، ص۲۸.
  5. تهرانی، الذریعة، ج۵، ص۲۵۰.
  6. کتابخانه دیجیتال نور.

منابع

  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعة، بیروت، درالاضواء.
  • طبری، عمادالدین، کامل بهایی، تهران، مرتضوی، ۱۳۸۳ش.
  • طبری، عمادالدین، کامل بهایی، ترجمه محمد شجاع فاخر، قم، المکتبة الحیدریة، ۱۴۲۶ق.
  • کتاب شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات رایانه‌ای علوم اسلامی نور.