باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

کاظمین
کاظمین بر عراق واقع شده‌است
کاظمین
کاظمین (عراق)
تصویر ماهواره ای از کاظمین.jpg
تصویر ماهواره ای از کاظمین
اطلاعات کلی
مختصات جغرافیایی ۳۳°۱۳′۳۰″شمالی ۴۴°۱۲′۱۸″شرقی / ۳۳٫۲۲۵°شمالی ۴۴٫۲۰۵°شرقی / 33.225; 44.205
کشور عراق
استان بغداد
نام محلی کاظممیه
زبان عربی
ادیان اسلام
مذهب شیعه
اطلاعات تاریخی
نام قدیم تسوج، مقابر قریش
اماکن
زیارتگاه حرم کاظمین
مساجد مسجد براثا، مسجد صفوی، مسجد المنطقه(العتیقه)، مسجد ابو حنیفه


کاظمین (به عربی الکاظمیة) امروزه منطقه‌ای است در شمال بغداد واقع در غرب رودخانه دجله در عراق که بخاطر وجود مرقد دو امام معصوم، امام کاظم(ع) و امام جواد(ع) از اماکن مقدس شیعیان به شمار می‌آید. اهمیت این شهر برای شیعیان سبب شده است که برخی، این منطقه را شهری مستقل به حساب آورند.

بعضی از دانشمندان دینی شیعه مانند شیخ مفید و خواجه نصیرالدین طوسی در این شهر دفن شده‌اند.

محتویات

علت نامگذاری

سبب نامگذاری کاظمین به دلیل وجود دو آرامگاه امام شیعیان یعنی امام کاظم(ع) و امام جواد(ع) است.[۱] نام مشهور عربی این منطقه «‌کاظمیه» است و به «‌المشهد الکاظمی‌» نیز معروف می‌باشد.[۲]

موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی

کاظمین در مجاورت شهر بغداد است که امروزه به علت توسعه شهری به بغداد وصل شده است. این شهر در غرب رود دجله قرار دارد و از این رو بارندگی در بعضی از ایام سال مانند بهار رگباری است.[۳] به این دلیل، در عصر عباسیان بغداد و مناطق حاصلخیز حوالی آن به عنوان پایتخت و تفریح‌گاه حاکمان عباسی قرار گرفت.[۴]

قدمت تاریخی

کاظمین به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی از دیرباز مورد توجه بوده است و تاریخ قدمت آن را به قبل از میلاد مسیح(ع) نسبت می‌دهند. این منطقه در عهد ساسانی باغ یکی از پادشاهان ایرانی به نام «‌تسوج‌» بود که به این نام شهرت یافت.[۵] در جنگ نهروان به سال ۳۷ و به دستور امام علی(ع) شهیدان جنگ را در این مکان به خاک سپردند که آن را «‌مقبرة الشهداء‌» نامیدند. در عصر عباسی، به هنگام توسعه و احیای بغداد و انتخاب آن به عنوان پایتخت، این قبرستان به «‌شونیزی‌» معروف بود که خلیفه منصور دوانیقی، آنجا را برای دفن بزرگان و خاندان عباسی در نظر گرفت و از آن پس به نام «‌مقابر قریش‌» شهرت یافت.[۶]

وقتی امام کاظم(ع) به دستور هارون الرشید و به دست سندی بن شاهک به شهادت رسید، جسد امام درگورستان «‌قریش‌» به خاک سپرده شد. پس از دفن آن حضرت، مرقد ایشان به نام «‌مشهد باب التّبَن‌» معروف شد. در سال ۲۲۰هـ ق نیز امام جواد(ع) در کنار قبر جدش به خاک سپرده شد.[۷]

تخریب‌ها و بازسازی‌ها

این منطقه، بارها به علت سیل، زلزله، جنگ‌های داخلی و مذهبی دچار ویرانی و آتش سوزی شد و بارها نیز مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت.[۸] آل بویه از حکمرانان شیعی بغداد بودند که نسبت به بازسازی شهر و مزارات امامین توجه خاصی داشتند.[۹] علاءالدین جوینی از حاکمان بغداد نیز از جمله کسانی است که پس از حمله هلاکوخان در سال ۶۵۱ هـ ق به بغداد و تخریب آن، به مرمت شهر و مقبره امامان پرداخت.[۱۰]

مراکز و اماکن کاظمین

  • مسجد براثا در محله‌ای به همین نام واقع شده است. گفته می‌شود امام علی(ع) در هنگام بازگشت از جنگ نهروان در این مسجد نماز خوانده است.
  • مسجد صفوی ساخته شاه اسماعیل صفوی است و از زیبایی خاصی برخوردار است.
  • مسجد المنطقه که به «‌مسجد العتیقه‌» نیز مشهور است.[۱۱]

مدفونان در کاظمین

حرم امام کاظم و امام جواد (ع) در کاظمین
  • امامان
نوشتار اصلی: حرم کاظمین

امام کاظم(ع) و امام جواد(ع) پیشوایان هفتم و نهم شیعیان

  • رجال و دولتمردان
  • علما و بزرگان

جستارهای وابسته

پانویس

  1. اماکن زیارتی و سیاحتی عراق، ص۵۵.
  2. راهنمای اماکن زیارتی و سیاحتی در عراق، ص۲۶۲.
  3. الجغرافیه الاجتماعیه لمدینه الکاظمیه الکبری، ص۱۹.
  4. تاریخ کاظمین و بغداد، ص۱۱۵ – ۱۲۰.
  5. موسوعة العتبات المقدسة، ج۹، ص۱۱ و ۱۲. ۳۸.
  6. تاریخ بغداد، ج۱، ص۱۳۴.
  7. معجم البلدان، ج۱، ص۳۰۶.
  8. تاریخ کاظمین و بغداد، ۹۷ - ۱۰۰. عتبات عالیات عراق، ص۱۶۱.
  9. تاریخ کاظمین و بغداد، ص۱۱۵ - ۱۲۰.
  10. جوله فی الاماکن المقدسه، ص۱۱۰.
  11. اماکن زیارتی و سیاحتی عراق، ص۵۷ - ۶۰
  12. عتبات عالیات عراق. اماکن زیارتی و سیاحتی عراق، ص۵۷ - ۶۰.
  13. اماکن زیارتی و سیاحتی عراق، ص۵۷-۶۰.

منابع

  • اماکن زیارتی و سیاحتی عراق؛
  • راهنمای اماکن زیارتی و سیاحتی در عراق؛
  • الجغرافیه الاجتماعیه لمدینه الکاظمیه الکبری؛
  • تاریخ کاظمین و بغداد؛
  • موسوعة العتبات المقدسة؛
  • تاریخ بغداد؛
  • معجم البلدان؛
  • جوله فی الاماکن المقدسه، ص۱۱۰.

پیوند به بیرون