باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

تغییرات

کتابخانه و موزه ملی ملک

۱٬۰۹۸ بایت اضافه‌شده، ۱۹ مارس
جز
بدون خلاصه ویرایش
{{در دست ویرایش ۲|ماه=[[اسفند]]|روز=[[۲۹]]|سال=[[۱۳۹۸]]|کاربر=Roohish }}
 
{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی
| عنوان =کتابخانه و موزه ملی ملک
| وبگاه = [http://malekmuseum.org/ کتابخانه ملی ملک]
}}
'''مؤسسه کتابخانه و موزه ملی مَلِک''' مشهور به کتابخانه ملک از کتابخانه‌های مشهور در ایران و در شهر [[تهران ]] است. این کتابخانه در سال ۱۲۷۸ش در [[مشهد]] به‌دست حاج حسین‌آقا ملک تأسیس شد و پس از مدتی به تهران و به خانه پدری بنیان‌گذار آن منتقل شد. ملک در سال ۱۳۱۶ش، کتابخانه را وقف [[آستان قدس رضوی]] کرد و بعدها آستان قدس به توسعه و گسترش آن پرداخت. مجموعه کتابخانه از بخش‌های مختلفی تشکیل شده که آثار خطی و چاپی آن، بخش عمده کتابخانه ملک را شامل می‌شود.
==بنیانگذار==
[[پرونده:حاج حسین آقا ملک.jpg|بندانگشتی|300px|حاج حسین آقا ملک بانی کتابخانه]]حاج حسین آقا ملک فرزند حاج محمد ملک‌التجار تبریزی بانی کتابخانه ملک است.<ref>فری‌زاده، معرفی کتابخانه ملی ملک، ۱۳۹۲ش، ص۲۲.</ref> او در ۱۱ ربیع الاول [[ربیع‌الاول]] سال ۱۲۸۸ق (۱۲۵۰ش) در تهران متولد شد. خاندانش اصالتاً تبریزی و مجتهدزاده بودند، اما پدربزرگش آقا مهدی به کسوت روحانیان درنیامد و به تجارت روی آورد و لقب ملک‌التجار گرفت. او در زمان حیات خویش اموال زیادی را وقف کتابخانه کرد تا پس از مرگش درآمدی برای توسعه کمی و کیفی آن فراهم باشد. ملک در ۴ مرداد سال ۱۳۵۱ش در ۱۰۱ سالگی درگذشت و در [[حرم امام رضا(ع) ]] به‌خاک سپرده شد.<ref>[http://malekmuseum.org/page/7/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D9%85%D9%84%DA%A9 درباره حاج حسین‌آقا ملک، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>
==تاریخچه==
حاج حسین ملک در سال ۱۲۷۸ش با خرید کتابخانه‌های شیخ عبدالحسین بروجردی و میرزا ارسطو منشی کنسولگری روس و دیگر کتابخانه‌های مشهور دوران قاجار مانند هدایت‌الله باشی، صدر الافاضل، قوام الدوله قوام‌الدوله و حسام السلطنه حسام‌السلطنه هسته اولیه کتابخانه را در مشهد تشکیل داد.<ref>فری‌زاده، معرفی کتابخانه ملی ملک، ۱۳۹۲ش، ص۲۲.</ref> بعدها همه کتاب‌ها به خانه پدری او در بازار بین‌الحرمین تهران منتقل شد و تا سال ۱۳۷۵ش در خانه ملک برپا بود. حاج حسین ملک برای توسعه کتابخانه، قطعه‌زمین بزرگی را در تاریخ ۲۹ تیرماه ۱۳۲۳ش در باغ ملی تهران (محل کنونی مؤسسه) برای ساختمان جدید کتابخانه و موزه وقف کرد. احداث ساختمان جدید در زمان حیات ملک ممکن نشد، تا این که آستان قدس رضوی در سال ۱۳۶۴ش طراحی و بنای ساختمان جدید را آغاز کرد و در سال ۱۳۷۵ش به پایان بردرساند.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>[[پرونده:حاج حسین آقا ملک.jpg|بندانگشتی|300px|حاج حسین‌آقا ملک؛ بنیان‌گذار کتابخانه]]
== اهداف کلی کتابخانه==
اهداف کتابخانه و موزه ملی ملک طبق اساسنامه عبارت است از:
# پیشبرد معارف
# اجرای وقف‌نامه ملک و اشاعه فرهنگ [[وقف]]
# حراست و حفظ گنجینه کتابخانه
# گردآوری، بهنگام‌سازی و توسعه منابع کتابخانه
*هیأت‌مدیره
*مدیرعامل و بازرس قانونی.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>
 
===بخش‌های مختلف کتابخانه===
کتابخانه ملک شامل دو بخش کلی خدمات فنی و خدمات عمومی است. بخش فنی شامل فراهم‌آوری و سازمان‌دهی است و خدمات عمومی در سه بخش عمومی، محققان و مطبوعات انجام می‌شود. مجموعه‌ کتاب‌ها نیز به مجموعه‌های زیر تقسیم‌بندی می‌شود:
*مواددیداری و شنیداری.<ref>فری‌زاده، معرفی کتابخانه ملی ملک، ۱۳۹۲ش، ص۲۳و۲۴.</ref>
{{پایان}}
 
==ویژگی‌ها==
کتابخانه ملی ملک با داشتن ۱۹ هزار عنوان نسخه خطی، یکی از شش کتابخانه بزرگ نسخ خطی ایران پس از کتابخانه ملی، [[کتابخانه آستان قدس رضوی، رضوی]]، [[کتابخانه مجلس شورای اسلامی، اسلامی]]، [[کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی ]] و [[کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران ]] است. این کتابخانه دارای حدود ۱۰۰ هزار کتاب چاپی، ۳۵۶۸ کتاب چاپ سنگی و ۵۴۸ عنوان نشریه ادواری در ۶۰۰۰ مجلد است. بخش قابل‌توجهی از کتاب‌های چاپی متعلق به پیش از سال ۱۳۲۰ش هستند. کتابخانه ملک همچنان با خرید کتاب‌های خطی و چاپی از محل عواید موقوفات ملک، روزبه‌روز غنی‌تر می‌شود.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>
===موزه ملی ملک===
در کنار کتابخانه، موزه ملی ملک قرار دارد که از ۶ مجموعه سکه، تابلو نقاشی، تمبر، فرش، بانو ملک و آثار خوشنویسی تشکیل شده است.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>
==وقف آستان قدس رضوی==
از سوی حاج حسین آقا ملک در تاریخ ۶ آبان ماه ۱۳۱۶ش، خانه پدری و کتاب‌های موجود در آن وقف بر [[آستان قدس رضوی ]] شد.<ref>[http://malekmuseum.org/page/7/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D9%85%D9%84%DA%A9 درباره حاج حسین‌آقا ملک، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref> اکنون این مؤسسه، از مؤسسات تابع آستان امام رضا(ع) است و در چارچوب وقف‌نامه خود و طبق اهداف و سیاست‌های فرهنگی آستان قدس رضوی فعالیت می‌کند.<ref>[http://malekmuseum.org/page/6/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C وقف آستان قدس رضوی، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>
== پانویس==
{{پانویس2}}
==منابع==
*فری‌زاده، زینب، [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1002700/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%85%d9%84%db%8c-%d9%85%d9%84%da%a9?q=%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%20%D9%85%D9%84%DB%8C%20%D9%85%D9%84%DA%A9&score=162.191&rownumber=1 معرفی کتابخانه ملی ملک]، کتاب ماه کلیات، دی ۱۳۹۲ - شماره ۱۹۳.
*[http://malekmuseum.org/ سایت کتابخانه و موزه ملی ملک]
[[رده:مقاله‌های جدید]]
[[رده:کتابخانه‌های شیعه در تهران]]
[[رده:موقوفات آستان قدس رضوی]]
۴۹٬۸۷۸
ویرایش