باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

تغییرات

کتابخانه و موزه ملی ملک

۸٬۲۵۱ بایت اضافه‌شده، ۱۹ مارس
صفحه‌ای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} 300px|بندانگشتی '''مؤسسه کتابخانه و موز...» ایجاد کرد
{{در دست ویرایش ۲|ماه=[[اسفند]]|روز=[[۲۹]]|سال=[[۱۳۹۸]]|کاربر=Roohish }}
[[پرونده:کتابخانه ملی ملک.jpg|300px|بندانگشتی]]
'''مؤسسه کتابخانه و موزه ملی مَلِک''' مشهور به کتابخانه ملک از کتابخانه‌های مشهور در ایران و در شهر تهران است.

==بنیانگذار==
[[پرونده:حاج حسین آقا ملک.jpg|بندانگشتی|300px|حاج حسین آقا ملک بانی کتابخانه]]
حاج حسین آقا ملک فرزند حاج محمد ملک‌التجار تبریزی بانی کتابخانه ملک است.<ref>فری‌زاده، معرفی کتابخانه ملی ملک، ۱۳۹۲ش، ص۲۲.</ref> او در ۱۱ ربیع الاول سال ۱۲۸۸ق (۱۲۵۰ش) در تهران متولد شد. خاندانش اصالتاً تبریزی و مجتهدزاده بودند، اما پدربزرگش آقا مهدی به کسوت روحانیان درنیامد و به تجارت روی آورد و لقب ملک‌التجار گرفت. او در زمان حیات خویش اموال زیادی را وقف کتابخانه کرد تا پس از مرگش درآمدی برای توسعه کمی و کیفی آن فراهم باشد. ملک در ۴ مرداد سال ۱۳۵۱ش در ۱۰۱ سالگی درگذشت و در حرم امام رضا(ع) به‌خاک سپرده شد.<ref>[http://malekmuseum.org/page/7/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D9%85%D9%84%DA%A9 درباره حاج حسین‌آقا ملک، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>

==تاریخچه==
حاج حسین ملک در سال ۱۲۷۸ش با خرید کتابخانه‌های شیخ عبدالحسین بروجردی و میرزا ارسطو منشی کنسولگری روس و دیگر کتابخانه‌های مشهور دوران قاجار مانند هدایت‌الله باشی، صدر الافاضل، قوام الدوله و حسام السلطنه هسته اولیه کتابخانه را در مشهد تشکیل داد.<ref>فری‌زاده، معرفی کتابخانه ملی ملک، ۱۳۹۲ش، ص۲۲.</ref> بعدها همه کتاب‌ها به خانه پدری او در بازار بین الحرمین تهران منتقل شد و تا سال ۱۳۷۵ش در خانه ملک برپا بود. حاج حسین ملک برای توسعه کتابخانه، قطعه‌زمین بزرگی را در تاریخ ۲۹ تیرماه ۱۳۲۳ش در باغ ملی تهران (محل کنونی مؤسسه) برای ساختمان جدید کتابخانه و موزه وقف کرد. احداث ساختمان جدید در زمان حیات ملک ممکن نشد، تا این که آستان قدس رضوی در سال ۱۳۶۴ش طراحی و بنای ساختمان جدید را آغاز کرد و در سال ۱۳۷۵ش به پایان برد.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>

== اهداف کلی کتابخانه==
اهداف کتابخانه و موزه ملی lg; طبق اساسنامه عبارت است از:
# پیشبرد معارف
# اجرای وقف‌نامه ملک و اشاعه فرهنگ وقف
# حراست و حفظ گنجینه کتابخانه
# گردآوری، بهنگام‌سازی و توسعه منابع کتابخانه
# نگهداری، بازشناسی و معرفی آثار فرهنگی هنری ادوار گذشته
# گردآوری مجموعه نفایس و آثار هنری متناسب با گنجینه به میراث نهاده‌شده واقف.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>

==ساختار تشکیلاتی==
مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک از نظر ساختار تشکیلاتی، مؤسسه‌ای غیردولتی و غیرانتفاعی است که همچون سایر مؤسسات فرهنگی آستان قدس رضوی بر اساس وقف‌نامه زیرنظر مستقیم تولیت آستان قدس رضوی اداره می‌شود.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>
ارکان مؤسسه عبارت‌اند از:
*مجمع عمومی
*ناظر استصوابی
*هیأت‌مدیره
*مدیرعامل و بازرس قانونی.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>

===بخش‌های مختلف کتابخانه===
کتابخانه ملک شامل دو بخش کلی خدمات فنی و خدمات عمومی است. بخش فنی شامل فراهم‌آوری و سازمان‌دهی است و خدمات عمومی در سه بخش عمومی، محققان و مطبوعات انجام می‌شود. بخش‌های مختلف کتابخانه نیز به مجموعه‌های زیر تقسیم‌بندی می‌شود:
{{ستون-شروع|۲}}
*مجموعه نسخ خطی
*مجموعه کتب چاپ سنگی
*مجموعه فارسی-عربی
*مجموعه کتب انگلیسی
*مجموعه کتب فرانسه
*مجموعه کتب روسی
*مجموعه کتب سایر زبان‌ها
*نشریات ادواری
*اسناد
*مواددیداری و شنیداری.<ref>فری‌زاده، معرفی کتابخانه ملی ملک، ۱۳۹۲ش، ص۲۳و۲۴.</ref>
{{پایان}}
==ویژگی‌ها==
کتابخانه ملی ملک با داشتن ۱۹ هزار عنوان نسخه خطی، یکی از شش کتابخانه بزرگ نسخ خطی ایران پس از کتابخانه ملی، کتابخانه آستان قدس رضوی، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی و کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران است. این کتابخانه دارای حدود ۱۰۰ هزار کتاب چاپی، ۳۵۶۸ کتاب چاپ سنگی و ۵۴۸ عنوان نشریه ادواری در ۶۰۰۰ مجلد است. بخش قابل‌توجهی از کتاب‌های چاپی متعلق به پیش از سال ۱۳۲۰ش هستند. کتابخانه ملک همچنان با خرید کتاب‌های خطی و چاپی از محل عواید موقوفات ملک، روزبه‌روز غنی‌تر می‌شود.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>
===موزه ملی ملک===
در کنار کتابخانه، موزه ملی ملک قرار دارد که از ۶ مجموعه سکه، تابلو نقاشی، تمبر، فرش، بانو ملک و آثار خوشنویسی تشکیل شده است.<ref>[http://malekmuseum.org/page/5/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87 پیشینه کتابخانه، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>
==وقف آستان قدس رضوی==
از سوی حاج حسین آقا ملک در تاریخ ۶ آبان ماه ۱۳۱۶ش، خانه پدری و کتاب‌های موجود در آن وقف بر آستان قدس رضوی شد.<ref>[http://malekmuseum.org/page/7/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D9%85%D9%84%DA%A9 درباره حاج حسین‌آقا ملک، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref> اکنون این مؤسسه، از مؤسسات تابع آستان امام رضا(ع) است و در چارچوب وقف‌نامه خود و طبق اهداف و سیاست‌های فرهنگی آستان قدس رضوی فعالیت می‌کند.<ref>[http://malekmuseum.org/page/6/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C وقف آستان قدس رضوی، کتابخانه و موزه ملی ملک.]</ref>
== پانویس==
{{پانویس2}}
==منابع==
۴۹٬۸۷۸
ویرایش