باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

تغییرات

اسماعیل بن محمد حسین مازندرانی

۱۷۶ بایت حذف‌شده، ‏۲۹ آوریل ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۱۸
جز
بدون خلاصه ویرایش
{{جعبه اطلاعات عالمان شیعه
| عنوان =| تصویر =| اندازه تصویر =| نام کامل = '''ملااسماعیل‌بن محمدحسین مازندرانی'''| لقب = خواجویی| نسب =
| خویشاوندان سرشناس =
| تاریخ تولد = ۱۱۰۰ق| شهر تولد = [[مازندران]]| کشور تولد =| محل تحصیل =| محل زندگی =| تاریخ وفات =| شهر وفات =| محل دفن =| استادان =| شاگردان =| اجازه روایت از =| اجازه اجتهاد از =| اجازه روایت به =| اجازه اجتهاد به =| تالیفات =| فعالیت‌های علمی =
| فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی =
| امضا =| وب‌گاه رسمی =
}}
'''ملااسماعیل‌بن محمدحسین مازندرانی'''، طبری‌الاصل مشهور به '''خواجویی'''، حکیم، [[فقه|فقیه]] و [[کلام|متکلم]] [[شیعه|شیعی]] قرن دوازدهم [[هجری قمری]]. آثار متعدد و شناخته شده‌ای همچون [[بشارات الشیعه (کتاب)|بشارات الشیعه]] و نیز شاگردان برجسته‌ او همچون [[ملا مهدی نراقی]] بر اهمیت و شهرت او افزوده است.
==تولد ==
خواجویی در سال ۱۱۰۰ق به دنیا آمد.<ref>مدرس گیلانی، مرتضی، منتخب معجم‌الحکماء ص ۴۵</ref> خود او در هیچیک از آثارش از محل تولد و اجدادش یاد نکرده است. با این حال به احتمال قوی زادگاه او [[مازندران]] بوده است چنان که خود او نیز در آثارش خود را مازندرانی خوانده است. <ref>مشاهير مشاهیر تخت فولاد، شماره ۲، ص ۶، سيد مهدى رجايى، سید مهدی رجایی، چاپ شهردارى شهرداری اصفهان، مجموعه فرهنگى فرهنگی - مذهبى مذهبی تخت فولاد</ref>
شهرت خواجویی او را به خاطر اقامت طولانی‌اش در محله‌ی محلۀ خواجوی اصفهان دانسته انددانسته‌اند.<ref>قزوینی، ص 67؛ ۶۷؛ خوانساری، محمدباقربن زین‌العابدین، روضات‌الجنات فی احوال‌العلماء و السادات ج ۱، ص 114۱۱۴</ref>
== اساتید ==
از استادان مشهور وی [[فاضل هندی]] و [[ملا محمد تنکابنی]] معروف به فاضل سراب را نام برده‌اند. همچنین ممکن است که وی از اساتید زیر نیز بهره برده باشد :
* [[محمدجعفر خراسانی اصفهانی]]
* [[ملا حمزه گیلانی]]
* [[محمد صادق اردستانی]] <ref>خوانساری، محمدباقربن زین‌العابدین، روضات‌الجنات فی احوال‌العلماء و السادات ،ج 1، السادات،ج ۱، ص 119؛ ۱۱۹؛ آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف‌الشیعه، ج ۳، ص 309۳۰۹</ref>
== شاگردان==
از مشهورترین شاگردان او می توان می‌توان به چهره های چهره‌های زیر اشاره کرد:
* [[ملا مهدی نراقی]]
* [[آقا محمد بیدآبادی]]
* [[میرزا ابوالقاسم مدرس خاتون‌ آبادی]]
* [[ملا محراب گیلانی]] <ref> خوانساری، محمدباقربن زین‌العابدین، روضات‌الجنات فی احوال‌العلماء و السادات، ج1، ج۱، ص 119۱۱۹</ref>
== حوادث و رویدادها ==
حمله‌ی حملۀ افاغنه به ایران و محاصره‌ی محاصرۀ اصفهان از رویدادهای مهم سیاسی و تاریخی زندگانی خواجویی است. وی در حاشیه‌ی حاشیۀ کتاب [[اربعین شیخ بهایی|الاربعین]] [[شیخ‌ بهایی]]، پاره‌ای از آن حوادث را گزارش کرده است.<ref>خوانساری، محمدباقربن زین‌العابدین، روضات‌الجنات فی احوال‌العلماء و السادات ،ج 1، السادات،ج ۱، ص 114 ـ 115۱۱۴ ۱۱۵</ref> افاغنه در آن حمله او را حبس کردند و اموالش را به غارت بردند. پس از این حمله خواجویی به خاتون‌آباد در نزدیکی اصفهان رفت.
== جایگاه علمی و معنوی==
خواجویی از محققان و مدرّسان علوم عقلی و نقلی بود و تا پایان عمر خود به تعلیم این علوم پرداخت. او بارها کتاب [[الشفاء (کتاب)|الشفاء]] [[ابن‌ سینا]] را درس داد و با داشتن حافظه‌ی حافظۀ قوی، بسیاری از قسمت‌های آن را از بر بود.<ref>زنوزی ، زنوزی، محمدحسن حسینی ، ریاض‌الجنة ، حسینی، ریاض‌الجنة، ج ۲، ص 72 ـ 73۷۲ ۷۳</ref>
او جامع علوم عقلی و نقلی و از احیاکنندگان حوزه‌ی حوزۀ فلسفی [[اصفهان]]، پس از حمله‌ی حملۀ افاغنه، بود.<ref>خوانساری، محمدباقربن زین‌العابدین، روضات‌الجنات فی احوال‌العلماء و السادات ، السادات، ج ۱، ص 114۱۱۴</ref> ملا اسماعیل خواجویی را با این‌که در عصر پس از [[ملاصدرا]] زندگی می‌کرده است متأثر از او ندانسته اندندانسته‌اند.<ref>آشتیانی، سیدجلال‌الدین ، سیدجلال‌الدین، منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران ج ۴، ص 153۱۵۳</ref>
او در [[زهد]] و [[تقوا]] و اعراض از دنیا و تأسی به سیره‌ی سیرۀ [[پیامبر(ص)|رسول اکرم]] (ص) و [[امامان شیعه]] سرآمد عصر خود و نیز مورد احترام همه‌ی همۀ اقشار و اصناف جامعه‌ی جامعۀ روزگار خود بود. گفته‌اند او نزد [[نادر شاه افشار]] (1100 ـ 1160ق۱۱۰۰ ۱۱۶۰ق) منزلت خاصی داشته است و نادر به توصیه‌های او عمل می‌کرده است.<ref>مهدوی، سیدمصلح‌الدین ، سیدمصلح‌الدین، تذکرة‌القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان مهدوی، ص 137۱۳۷</ref>
[[محمدجعفر خواجویی]] فرزند وی و نیز نوه خواجویی، [[محمداسماعیل خواجویی ثانی]]، بعدها از عالمان و ادیبان عصر خود شدند.
== آثار ==
[[پرونده:خواجویی.jpg|بندانگشتی|تکیه خواجویی]]
خواجویی صاحب آثار متعدد و متنوعی بوده است. برخی از آثار منتشر شده‌ی شدۀ وی عبارت‌اند از:* [[الرسائل الاعتقادیة]] . این اثر مجموعه‌ای است شامل هجده رساله در موضوعات [[علم کلام|کلامی]] و اعتقادی که توسط سیدمهدی رجائی در 1411ق ۱۴۱۱ق در [[قم]] منتشر شده است.
* [[ثمرة الفؤاد فی‌ نبذ من مسائل المعاد]]
* [[ابطال الزمان الموهوم]]. این اثر در جلد چهارم منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران (ص 151 ـ 291۱۵۱ ۲۹۱) به کوشش [[سید جلال‌الدین آشتیانی]] در 1357 ۱۳۵۷ در [[مشهد]] چاپ شده است.* [[مفتاح الفلاح و مصباح النجاح فی شرح دعاءالصباح]]. این اثر به اهتمام سیدمهدی رجائی در 1411ق ۱۴۱۱ق در [[مشهد]] منتشر شده است.* [[رسالة فی‌ الغناء]]. این اثر به کوشش علی مختاری و سیدرسول کاظمی‌نسب، در مجموعه‌ی مجموعۀ میراث فقهی (1۱): غنا و موسیقی<ref>ص 535 ـ 646۵۳۵ ۶۴۶</ref> در 1376 ۱۳۷۶ در قم چاپ شده است
== وفات ==
درباره‌ی دربارۀ تاریخ وفات خواجویی، اختلاف‌ نظر وجود دارد. [[عبدالنبی قزوینی]] وفات وی را در 1177ق ۱۱۷۷ق دانسته، اما منابع متأخر آن را در 1173ق ۱۱۷۳ق نوشته‌اند.<ref>آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف‌الشیعه ، تصانیف‌الشیعه، ص 63۶۳</ref> مدفن وی در [[تخت فولاد]] اصفهان در نزدیکی قبر [[فاضل هندی]] است. 
==پانویس==
{{پانویس|2۲}}
== منابع ==
* دانشنامه جهان اسلام
* مدرس گیلانی، مرتضی ، مرتضی، منتخب معجم‌الحکماء، چاپ منوچهر صدوقی‌ها، تهران، 1381ش۱۳۸۱ش.* قزوینی، عبدالنبی، تمیم امل‌الا´مل، چاپ سیداحمد حسینی، قم، 1407ق۱۴۰۷ق.* خوانساری، محمدباقربن زین‌العابدین، روضات‌الجنات فی احوال‌العلماء و السادات، چاپ اسداللّه اسماعیلیان، قم، 1390۱۳۹۰/1392۱۳۹۲.* زنوزی، محمدحسن حسینی، ریاض‌الجنة، چاپ علی رفیعی، قم؛ 1378ق۱۳۷۸ق.* آشتیانی، سیدجلال‌الدین، منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران، مشهد، 1357ش۱۳۵۷ش.* طهرانی، آقا بزرگ، الذریعة الی تصانیف‌الشیعه، بیروت، 1403ق۱۴۰۳ق
== پیوند به بیرون ==
* [http://www.al-shia.org/html/far/5ola/andishmandan/212.htm ملا محمد اسماعیل خواجویی]
۴۷٬۰۲۴
ویرایش