سال هجری قمری

(تغییرمسیر از هجری قمری)

سال هجری قمری سال شماری است كه اساس آن چرخش ماه به دور زمین است و سال آغازین آن سال هجرت پیامبر اسلام (ص) است.

این سال‌نما برای مسلمانان اهمیت ویژه‌ای دارد زيرا اعمال دینی مثل روزه،‌ حج، و مناسبت‌های مذهبی مثل اعیاد و سوگواری‌ها بر اساس این تقویم تعیين می‌شوند.

تاریخچه

طبق قول مشهور، تعین مبدأ تاریخ توسط عمر و به پیشنهاد حضرت علی(ع) از هجرت پیامبر(ص) است. بنابر این قول، ابوموسی اشعری نامه ای به عمر می نویسد و از نبود تاریخ منسجمی گلایه می کند. چرا که نامه هایی از خلیفه به دستش می رسید و به دلیل عدم ذکر تاریخ در تقدم و تاخر آنها دچار مشکل می شد.[۱] خلیفه دوم نیز شورایی تشکیل داد تا آغازی را برای تاریخ اسلام مشخص کنند.[۲] در این شورا نظرات متختلفی ارائه شد که مورد پذیرش قرار نگرفت نهایتا حضرت علی(ع) پیشنهاد دادند هجرت پیامبر(ص) از مکه به مدینه مبدا تاریخ اسلام قرار گیرد که مورد پذیرش عمر قرار گرفت و به صورت بخشنامه به سراسر شهرها اعلام شد.[۳]

در مقابل اين نظريه، برخی معتقدند در زمان خود پیامبر(ص)و به دستورايشان، هجرت، مبدأ تاريخ قرار گرفته است.[۴] پیامبر به محض ورود به مدینه دستور به این امر دادند.[۵] و از سوی دیگر، مکاتبه هایی از زمان پیامبر(ص) موجود است با سال هجری تاریخ خورده است. از جمله:

تفاوت با سال شمسی

در قرآن

ماه‌های‌ سال قمری

نام ماه‌های قمری از دوره جاهلیت به اسلام رسیده است. این ماه‌ها سابقه تاریخی طولانی دارند و مربوط به زمان حضرت ابراهیم(ع) و منسوب به دین حنیف ابراهیمی هستند و هر یک از این اسامی معنی خاصی دارند.[۸] ماه‌های سال قمری به ترتیب از این قرارند:

  1. محرم الحرام
  2. صفر المظفر
  3. ربیع الاول كه ربیع المولود هم گفته می‌شود
  4. ربیع الثانی (یا ربیع الآخر)
  5. جمادی‌ الاول یا (جمادی الاولی)
  6. جمادی‌ الثانی یا (جمادی الآخر)
  7. رجب المرجب
  8. شعبان المعظم
  9. رمضان المبارک
  10. شوال المکرم
  11. ذی‌القعده
  12. ذی‌الحجه الحرام

پانویس

  1. مسکویه، ج۱، ص۴۱۳
  2. ابن کثیر،ج۳، ص۲۰۷
  3. یعقوبی،ج۲، ص۱۴۵؛ مسعودی،ج۴، ص۳۰۰
  4. عاملی، ص۲۳
  5. تاريخ‏ الطبری،ج۲،ص۳۸۸
  6. سید المرسلین، ج۱، ص۶۱۰
  7. سید المرسلین، ج۱، ص۶۰۹«كَتَبَ عَليُّ بْنُ اَبيطالِبٍ بِاَمْرِ رَسُولِ اللّهْ فِي شَهْرِ رَجَبِ سِنَةَ تِسْعٍ مِنَ الْهِجْرَةْ
  8. نبئی، صص ۱۳۵،۱۳۶

منابع

  • ابن کثیر، البدایة و النهایة، دار الفکر، بیروت، ۱۴۰۷ق.
  • سبحانی، جعفر، سيد المرسلين، قم، جامعه مدرسين، بی تا.
  • طبری(م۳۱۰)، تاريخ الأمم و الملوك، تحقيق محمد أبو الفضل ابراهيم ، بيروت، دار التراث ، چاپ دوم،۱۳۶۷ش.
  • عاملی، سید جعفر مرتضی، تحقیقی درباره تاریخ هجری، واحد تحقیقات اسلامی بنیاد بعثت، بیتا.
  • مسعودی، علی بن الحسین، مروج ‏الذهب، دار الهجره، قم، ۱۴۰۹ق.
  • مسکویه، احمد بن محمد، تجارب ‏الأمم، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۹ش.
  • نبئی، ابوالفضل، تقویم و تقویم‌نگاری در تاریخ، مشهد، آستان قدس، ۱۳۶۶ش.
  • یعقوبی، احمد، تاریخ‏ یعقوبى، دار صادر، بیروت، بی تا.


به زبان‌های دیگر مطالعه کنید