باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

نماز اِسْتیجاری یا نماز اِجاره‌ای نمازی که در برابر دریافت مبلغی به نیابت از مسلمان دیگر خوانده می‌شود. نماز استیجاری می‌تواند نماز واجب باشد مانند نمازهای قضای روزانه درگذشتگان و می‌تواند نماز مستحبی باشد مانند نماز زیارت. به فردی که خواندن نماز استیجاری را برعهده می‌گیرد اجیر گفته می‌شود. بیشتر فقیهان شیعه، نماز استیجاری را فقط به نیابت از اموات جایز می‌دانند.

محتویات

تعریف

نماز استیجاری نمازی واجب یا مستحبی است که در برابر گرفتن مبلغی، به نیابت از دیگری خوانده می‌شود. اگر کسی بدون گرفتن هزینه برای فرد دیگر نماز بخواند به این نماز، نماز نیابتی گفته می‌شود.[۱] در ادبیات فقهی، به کسی که نماز را به جای دیگری به جا می‌آورد «اجیر» یا «نائب» و فردی که نماز به نیابت از او انجام می‎شود، «منوب‌‌عنه» گفته می‌شود.[۲]

حکم فقهی

فقیهان از نماز استیجاری و احکام آن در باب‌های طهارت،[۳]صلاة،[۴]خمس[۵] و اجاره[۶] سخن گفته‌اند.

بر پایه فقه شیعه، نماز استیجاری به نیابت از شخص زنده صحیح نیست.[۷] البته گفته شده که ابن متوّج، نیابت استیجاری در نماز مستحبی برای زندگان را جایز می‌دانست.[۸]

همه فقیهان شیعه، معتقدند نیابت تبرعی (بدون دریافت مزد)، در نمازهای واجب و مستحب و همچنین نیابت استیجاری در نمازهای مستحبی از طرف متوفی، صحیح است؛ اما در صحت اجیرشدن برای نماز واجب از طرف میت، اختلاف نظر دارند. ادعا شده است مشهور علما، نماز استیجاری به نیابت از اموات را جایز می‌دانند.[۹]

احکام مرتبط

پانویس

  1. بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع-احکام نماز استیجاری، پورتال انهار.
  2. سیستانی، توضیح المسائل، مسئله ۱۸۸۷، پایگاه رسمی دفتر آیت الله العظمی سیستانی.
  3. حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۴۸۷.
  4. شهید اول، اللمعة الدمشقیه، ۱۴۱۰ق، ص۴۳؛ بحرانی، الحدائق الناظره، ج۱۱، ص۴۴؛ نراقی، مستندالشیعه، ج۷، ص۳۴۰.
  5. کاشانی، منتقد المنافع، ۱۴۲۳ق، ص۱۶۸.
  6. رشتی، کتاب الاجاره، ۱۳۱۱ق، ص۲۷۱؛ عاملی، مفتاح الکرامه، داراحیاء التراث العربی، ج۷، ص۱۶۴.
  7. سید یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۷۴۳.
  8. عاملی، مفتاح الکرامه، داراحیاء التراث العربی، ج۷، ص۱۶۴؛ ۱۴۱۹ق، ج۱۹، ص۵۱۱-۵۱۲.
  9. الزبده الفقهیه، ۱۴۲۷ق، ج۲، ص۳۰۸؛ نراقی، مستندالشیعه، ۱۴۱۵ق، ج۷، ص۳۴۰؛ بحرانی، الحدائق الناظره، ج۱۱، ص۴۴.
  10. سیستانی، توضیح المسائل، مسئله ۱۹۰۳، پایگاه رسمی دفتر آیت الله العظمی سیستانی..
  11. خامنه‌ای، اجوبة الاستفتائات، سؤال ۷۱۰، پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آیت الله العظمی خامنه‌ای.
  12. بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع؛احکام نماز استیجاری-مسأله ۱۵۳۶، پورتال انهار.

منابع