باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

مُوالات از اصطلاحات فقهی و به معنای فاصله نینداختن بین اجزای یک کار است. رعایت موالات در وضو و نماز از شرایط صحیح بودن آن‌هاست ولی در غسل ترتیبی رعایت آن واجب نیست. برخی فقیهان رعایت موالات بین اجزای صیغه شرعی عقود را نیز لازم دانسته‌اند.

محتویات

واژه شناسی

موالات از ریشه«و‌ل‌ی» به معنای پیوستگی دو چیز است.[۱] در اصطلاح فقهی، پشت سر هم و بدون فاصله انجام دادن اجزای یک کار را موالات نامیده‌اند.[۲]

موارد وجوب

رعایت موالات در برخی عبادات مانند نماز و وضو از شرایط صحت (مُقارنات) آن‌هاست.

نماز

اجزای نماز مانند قرائت، رکوع، سجود،... باید پشت سر هم بوده و فاصله غیر معمولی بین آن‌ها نباشد. فاصله افتادن زیاد به گونه‌ای که مردم نگویند در حال نماز است نماز را باطل می‌کند حتی اگر این فاصله افتادن غیرعمدی و از روی فراموشی باشد.[۳]

طولانی کردن رکوع و سجود یا خواندن سوره‌های طولانی موالات را به هم نمی‌زند.[۴]

وضو

رعایت موالات در اجزای وضو نیز یکی از شرایط صحت آن است. به این معنا که بین اجزای وضو آنقدر فاصله نیندازد که در شرایط و هوای معمولی رطوبت اجزای قبلی خشک شود، بنابراین اگر به خاطر گرمای هوا یا وزیدن باد اجزای قبلی خشک شد موالات به هم نمی‌خورد.[۵]

اذان و اقامه

به فتوای اکثریت فقیهان شیعه اذان و اقامه مستحب هستند[۶] ولی شرط صحیح بودن آن‌ها آن است که موالات بین جملات آن‌ها رعایت شود یعنی هر جمله بلافاصله بعد از جمله قبلی گفته شود و فاصله بین جملات معمولی باشد. [۷]

موالات در غسل

غسل به دو گونه انجام می‌شود: ترتیبی و ارتماسی.

در غسل ترتیبی که ابتدا سر و گردن، سپس سمت راست و پس از آن سمت چپ بدن شسته می‌شود رعایت موالات شرط نیست. یعنی می‌توان بین شستن اجزای بدن فاصله انداخت.[۸][۹] ولی در غسل ارتماسی که بدن یک‌باره در آب قرار می‌گیرد رعایت موالات شرط صحیح بودن غسل است.[۱۰]

موالات در عقود شرعی

عقود شرعی مانند خرید و فروش و ازدواج دارای دو جزء ایجاب و قبول هستند؛ به این معنا که اعلام رضایت هر دو طرف با صیغه‌ای خاص برای ایجاد این عقدها لازم است. برخی فقیهان رعایت موالات بین این اجزاء را نیز لازم دانسته‌اند.[۱۱]

پانویس

  1. لغتنامه دهخدا
  2. فرهنگ فقه فارسی، ج۵، ص۴۱۴، موالات در عقد
  3. توضیح المسائل مراجع، م۱۱۱۴
  4. رساله توضیح المسائل مراجع، م۱۱۱۶
  5. رساله توضیح المسائل مراجع، م۲۸۳ و ۲۸۴
  6. یزدی، العروة الوثقی، مؤسسة النشر الاسلامی، ج۲، ص۴۱۰
  7. یزدی، العروة الوثقی، مؤسسة النشر الاسلامی، ج۲، ص۴۲۵
  8. رساله توضیح المسائل مراجع، م۳۸۰
  9. نجفی، جواهر الکلام، ج۳، ص۱۰۵
  10. یزدی، العروة الوثقی، مؤسسة النشر الاسلامی، ج۱، ص۴۹۵؛ طباطبایی حکیم، مستمسک العروة، ج۳، ص۸۵-۸۶
  11. کتاب المکاسب، ج۳، ص۱۵۷-۱۶۱

منابع

  • توضیح المسائل مراجع، دفتر انتشارات اسلامی.
  • طباطبایی حکیم، سید محسن، مستمسک العروة،‌ بیروت، دار احیاء التراث العربی.
  • کتاب المکاسب، شیخ مرتضی انصاری، به کوشش سید محمد کلانتر، اول، بیروت، مؤسسة النور للمطبوعات، ۱۴۱۰ق.
  • فرهنگ فقه فارسی، زیر نظر آیت‌الله سید محمود شاهرودی، انتشارات مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی.
  • نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام،‌ بیروت، دار احیاء التراث.
  • یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی (محشی)، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۹ق.