باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

منبع دعا

مناجات الذاکرین از امام سجاد (ع) نقل شده و در الصحیفة الثانیة السجادیة، بحارالانوار[۱] و مفاتیح الجنان [۲] آمده است. علامه مجلسی زمان قرائت این دعا را روز چهارشنبه تعیین کرده است. [۳]

آموزه‌ها و مضامین دعا

  • محورهای اصلی:
  1. عدم توانایی انسان در به جای آوردن حق ذکر و یاد خداوند.
  2. اگر خداوند فرمان نمی‌داد که او را یاد کنیم، ما او را منزه از یاد خود می‌دانستیم.
  • ذکر خدا، منتی است از سوی او بر انسان و نعمتی بزرگ.
  • درخواست توفیق ذکر و یاد خداوند.
  • بیان اینکه هیچ عقلی از معرفت و شناخت خدا بی‌بهره نیست و خداوند عقل‌ها را چنان آفریده است که بتوانند او را بشناسند: «وَ عَلى‏ مَعْرِفَتِکَ جُمِعَتِ الْعُقُولُ الْمُتَبایِنَةُ»
  • حصول آرامش دل با یاد خداوند است: «نفوس جز با یاد تو آرامش و سکونت نمی‌یابند.»
  • هدف نهایی انسان رویت خدا و لقاءالله و رسیدن به مرحله‌ای است که هیچ حجاب و حائلی بین انسان و خدا نباشد.
  • رسیدن به لقاء الله، هدف از خلقت بوده است.
  • هر لذت غیر الهی و هر لذتی که غیر ذکر خدا حاصل شده است، نادرست و نیازمند به استغفار است.[۴]

متن و ترجمه دعا

مناجات الذاکرین

مـتـن ترجمه

اِلهى‏ لَوْ لاَ الْواجِبُ مِنْ قَبُولِ اَمْرِكَ، لَنَزَّهْتُكَ مِنْ ذِكْرى‏ اِيَّاكَ،

عَلى‏ اَنَّ ذِكْرى‏ لَكَ بِقَدْرى‏ لا بِقَدْرِكَ،

وَ ما عَسى‏ اَنْ يَبْلُغَ مِقْدارى‏ حَتّى‏ اُجْعَلَ مَحَلّاً لِتَقْديسِكَ،

وَ مِنْ اَعْظَمِ النِّعَمِ عَلَيْنا جَرَيانُ ذِكْرِكَ عَلى‏ اَ لْسِنَتِنا،

وَ اِذْنُكَ لَنا بِدُعآئِكَ وَ تَنْزيهِكَ وَ تَسْبيحِكَ

اِلهى‏ فَاَلْهِمْنا ذِكْرَكَ فِى الْخَلاءِ وَ الْمَلاءِ، وَ اللَّيْلِ‏ وَ النَّهارِ،

وَ الْإِعْلانِ وَ الْإِسْرارِ، وَ فِى‏ السَّرَّآءِ وَ الضَّرَّآءِ،

وَ آنِسْنا بِالذِّكْرِ الْخَفِىِّ وَ اسْتَعْمِلْنا بِالْعَمَلِ الزَّكِىِّ،

وَ السَّعْىِ الْمَرْضِىِّ، وَ جازِنا بِالْميزانِ الْوَفِىِّ

اِلهى‏ بِكَ هامَتِ‏ الْقُلُوبُ الْوالِهَةُ،

وَ عَلى‏ مَعْرِفَتِكَ جُمِعَتِ الْعُقُولُ الْمُتَبايِنَةُ،

فَلا تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ اِلاَّ بِذِكْركَ،

وَ لا تَسْكُنُ النُّفُوسُ اِلاَّ عِنْدَ رُؤْياكَ،

اَنْتَ‏ الْمُسَبَّحُ فى‏ كُلِّ مَكانٍ وَ الْمَعْبُودُ فى‏ كُلِّ زَمانٍ،

وَ الْمَوْجُودُ فى‏ كُلِ‏ اَوانٍ، وَ الْمَدْعُوُّ بِكُلِّ لِسانٍ،

وَ الْمُعَظَّمُ فى‏ كُلِّ جَنانٍ،

وَ اَسْتَغْفِرُكَ مِنْ كُلِ‏ لَذَّةٍ بِغَيْرِ ذِكْرِكَ،

وَ مِنْ كُلِّ راحَةٍ بِغَيْرِ اُنْسِكَ،

وَ مِنْ كُلِّ سُرُورٍ بِغَيْرِ قُرْبِكَ،

وَ مِنْ كُلِّ شُغْلٍ بِغَيْرِ طاعَتِكَ،

اِلهى‏ اَنْتَ قُلْتَ وَ قَوْلُكَ الْحَقُّ:

يا اَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثيراً،

وَ سَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ اَصيلاً،

وَ قُلْتَ وَ قَوْلُكَ الْحَقُّ: فَاذْكُرُونى‏ اَذْكُرْكُمْ،

فَاَمَرْتَنا بِذِكْرِكَ، وَ وَعَدْتَنا عَلَيْهِ اَنْ‏ تَذْكُرَنا

تَشْريفاً لَنا وَ تَفْخيماً وَ اِعْظاماً،

وَ ها نَحْنُ ذاكِرُوكَ كَما اَمَرْتَنا،

فَاَنْجِزْ لَنا ما وَعَدْتَنا،

يا ذاكِرَ الذَّاكِرينَ، وَ يا اَرْحَمَ الرَّاحِمينَ‏.

خدايا! اگر پذيرفتن فرمانت واجب نبود تو را پاكتر از آن مى‌‏دانستم كه من نام تو را به زبان آرم،

گذشته‏ از اينكه ذكرى كه من از تو كنم به اندازه فهم من است نه به مقدار مقام تو

و تازه مگر چه اندازه اميد است‏ قدرم بالا رود كه محل تقديس (و به پاكى ستودن) تو قرار گيرم

و از بزرگترين نعمت‌هاى تو بر ما همان جريان داشتن ذكر تو بر زبان ما است

و همان اجازه‌‏اى است كه براى دعا كردن و به پاكى ستودنت به ما دادى.

خدايا! پس ذكر خويش را به ما الهام كن در خلوت و جلوت و شب و روز

و آشكار و نهان و در خوشى و ناخوشى

و ما را به ذكر خفى و پنهانت مأنوس كن و به كار پاكيزه

و كوشش خداپسند وادار و پاداش ما را به سنگ تمام بده!

خدايا! دلهاى شيدا همه سرگشته‏ و تشنه توأند

و خِرَدهاى متفرق و جدا همه در مورد شناسايى و معرفت تو متفق گشته‌‏اند

و از اينرو دلها جز به ياد تو آرام نگيرند

و جانها جز به مشاهده جمالت تسكين نيابند.

تويى كه در هر جا تسبيحت گويند و در هر زمانى پرستش كنند

و در هر آن موجود بوده‌‏اى و به هر زبان تو را خوانند

و در هر دلى تو را به بزرگى ياد كنند

و از تو آمرزش خواهم از هر لذتى جز لذت تو

و از هر آسايشى جز انس با تو

و از هر شادمانى بجز قرب تو

و از هر سرگرمى به جز فرمانبرداريت

خدايا تو فرمودى و گفته‌‏ات حق است:

«اى‏ كسانى كه ايمان آورده‏ايد! خدا را ياد كنيد ياد كردن بسيار

و تسبيح او گوئيد در بامداد و پسين.»

و نيز فرمودى و گفته‌‏ات حق است: «مرا ياد كنيد تا من هم شما را ياد كنم.»

پس‏ تو ما را به‏ ياد كردنت دستور فرمودى و به ‏ما وعده‏ دادى‏

كه براى شرافت و عزت و عظمت بخشى به ما تو هم ما را ياد كنى

و ما هم اكنون مطابق فرمانت تو را ياد كنيم

پس تو هم به وعده خويش وفا كن

اى كه از يادكنندگانت ياد كنى و اى مهربانترين مهربانان‏.

پانویس

  1. مجلسى، بحار الأنوار، ج ۹۱، ص ۱۵۱.
  2. قمی، مفاتیح الجنان، ۱۷۸ ـ ۱۷۷.
  3. مجلسى، بحار الأنوار، ج ۹۱، ص ۱۵۱.
  4. مصباح، سجاده‌های سلوک، ج۲، ص ۳۱۶ ـ ۲۶۷.

منابع

  • مصباح یزدی، محمد تقی، سجاده‌های سلوک شرح مناجات‌های حضرت سجاد(ع)، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ۱۳۹۰ش.
  • مجلسى، محمد باقر، بحار الأنوار، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
  • قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، نشر مشعر، قم، ۱۳۸۷ش.