باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

مع الحسین فی نهضته (کتاب)

مع الحسین فی نهضته
کتاب مع الحسین فی نهضته.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: اسد حیدر
موضوع: امام حسین(ع)
زبان: عربی
ناشر: دارالتعارف
تاریخ نشر: ۱۴۳۱ق
مجموعه: یک جلد

مَعَ الْحُسَیْن فی نَهْضَتِه کتابی به زبان عربی نوشته اسد حیدر عالم شیعه (متوفای ۱۴۰۰ق). این کتاب نگاهی گذرا به حیات و قیام امام حسین(ع) بدون تحلیل و تحقیق تمام‌عیار است. وی بیشتر تلاش کرده نگاهی نهضتی، سیاسی و اجتماعی به واقعه عاشورا داشته باشد و در اثنای روایت خویش به ابهامات و غرض‌ورزی‌های نقل‌های تاریخی پاسخ گوید. کتاب در ۱۱ فصل گردآوری شده و در پیشبرد مباحث کتاب از منابع اهل سنت نیز استفاده کرده است.

محتویات

مؤلف

نوشتار اصلی: اسد حیدر

شیخ اَسَدالله حَیدَر بن مُحمّد بن عیسی مشهور به اسد حیدر (۱۹۱۱-۱۹۸۵م) از پژوهشگران و محققان شیعه در عراق. او در سال ۱۳۲۷ق در نجف به دنیا آمد و نزد اساتید حوزه نجف مانند سید محسن حکیم و سید ابوالقاسم خویی شاگردی کرد و هر چند در کسوت روحانیت نبود؛ اما به دلیل موقعیت علمی و قدرت تحقیقی فراوانش همواره مورد احترام بوده است.[۱]

مقدمه مؤلف

اسد حیدر در مقدمه، کتاب خویش را بررسی تحلیل کامل از قیام عاشورا نمی‌داند، بلکه نگاهی گذرا به آن حادثه با رعایت امانت دارد و بدون پیچیدگی و ابهامات مسائل را بیان می‌کند. وی تلاش کرده تا از ذکر فجایع دردناک و حوادث تلخ پرهیز کند، هر چند نتوانسته به دور از این اصل باشد و گاه برای بیان عمق کینه‌توزی و ددمنشی دشمنان مقابل سپاه حسین بن علی(ع)، برخی مصیبت‌ها را ذکر کرده است. مؤلف، حادثه عبرت‌انگیز عاشورا را مصیبت بزرگ امت اسلامی معرفی می‌کند که باید تاریخ و نسل‌های آینده از آن درس بیاموزند. او در پایان تأکید می‌کند تلاش کرده تا نهضت حسینی را بدون دخالت دادن عواطف، احساسات و خواسته‌های قلبی و بر اساس موقعیت‌ها و چارچوب تاریخی آن بیان کند.[۲]

محتوای کتاب

کتاب با زندگی‌نامه امام‌حسین(ع) آغاز گردیده و طی آن حوادث زندگی آن حضرت از زمان تولد در روزگار پیامبر(ص) و سپس بعد از رحلت ایشان و نیز در هنگام زندگی امام علی(ع) بررسی شده است. پس از آن از شهادت امیرالمومنین(ع) و دوران امام حسن(ع) سخن رانده شده و اوضاع سیاسی حکومت معاویه تحلیل گردیده است، قرارداد صلح میان معاویه و امام حسن(ع) منجر شد. در ادامه، از شخصیت فردی و اجتماعی یزید سخن به میان شده و به موضوع ولیعهدی او پرداخته شده و در این میان عکس‌العمل جامعه اسلامی در قبال این امر بیان گردیده است. آن‌گاه مساله آغاز خلافت یزید و موضوع اخذ بیعت از امام حسین(ع) مطرح شده و به هجرت امام از مدینه به مکه و فرستادن مسلم‌بن عقیل به عنوان نماینده به کوفه اشاره گردیده است. افزون بر این به شکل‌گیری سپاه کربلا و نحوۀ ورود اجباری سیدالشهدا(ع) به این سرزمین تا پایان یازدهم محرم سال ۶۱ق و وقایع و رخدادهای این دوره اشاره گردیده است.

فصل‌های کتاب

کتاب بدون فصل‌بندی خاصی بوده و فقط با عناوین آمده، اما مترجم کتاب، مطالب را در ۱۱ فصل تقسیم کرده است:

  • فصل اول: پرتوی از زندگانی امام حسین(ع)
  • فصل دوم: درآمد
  • فصل سوم: ولایتعهدی یزید
  • فصل چهارم: آغاز مبارزه
  • فصل پنجم: مسلم بن عقیل
  • فصل ششم: به سوی عراق
  • فصل هفتم: محاصره
  • فصل هشتم: در انتظار جنگ
  • فصل نهم: طالبیون
  • فصل دهم: پس از شهادت
  • فصل یازدهم: زینب کبری(س) در پایان سفر.[۳]
همگام با نهضت حسینی.jpg
کتاب همگام با حسین.jpg

امتیازات و ویژگی‌ها

اسد حیدر با آنکه در صدد تحقیق همه جانبه قیام عاشورا نبوده، اما در برخی موارد، نگاهی تحقیقی به برخی ابهامات نقل‌های تاریخی داشته است. به ویژه در مورد کوفه به بررسی بافت اجتماعی، ساختار سیاسی و گرایش‌های قومی آن شهر است. وی از منابع متعدد شیعه و سنی استفاده کرده و وقایعی که بین شیعه و اهل سنت اختلاف است را ذکر می‌کند. وی با آنکه تلاش کرده از ذکر فجایع دردناک خودداری کند، اما از عمق حادثه و فجایع دردآور آن نمی‌کاهد.[۴]

ترجمه و چاپ

چاپ نسخه اصلی «مع الحسین فی نهضته» در دارالتعارف للمطبوعات بیروت انتشار یافت.

کتاب با ترجمه‌های متعددی نیز همراه بوده است:

  • «همگام با حسین(ع)» ترجمه محمدباقر ذوالقدر
  • «همگام با نهضت حسینی» ترجمه اصغر صادقی
  • «زندگانی امام حسین(ع)» ترجمه مؤسسه انتشارات طور
  • «نهضت خونین حسین(ع)» ترجمه محمدجواد آیت‌الله‌زاده‌ مرعشی‌ نجفی‌.

پانویس

  1. اسد حیدر، همگام با حسین، ۱۳۸۳ش، ص۱۷-۲۰.
  2. اسد حیدر، مع الحسین فی نهضته، ۱۴۳۱ق، ص۱۷-۱۹.
  3. اسد حیدر، همگام با حسین، ۱۳۸۳ش، ص۷-۱۰.
  4. اسد حیدر، همگام با حسین، ۱۳۸۳ش، ص۱۲و۱۳.

منابع

  • حیدر، اسد، مع الحسین فی نهضته، بیروت، دارالتعارف، ۱۴۳۱ق.
  • حیدر، اسد، همگام با حسین(ع)، ترجمه محمدباقر ذوالقدر، تهران، سروش، ۱۳۸۳ش.