باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

محمد بن علی بن ابراهیم استرآبادی

میرزا محمدبن‌علی‌ بن‌ ابراهیم اِسْتَرابادی‌۱۳ذیقعدة۱۰۲۸ق‌/ ۱۲ اکتبر ۱۶۱۹م‌)، عالم‌ و رجالی شیعی. نام‌ جدش‌ را تفرشی‌،[۱] «کیل‌» ضبط کرده‌ است‌. گویا امین استرابادی پیشوای اخباریه در تبیین‌ طریقه اخباریه‌ تحت‌ تأثیر تعالیم‌ ایشان بوده‌ است‌.[۲]

محتویات

دوران تحصیل

از جزئیات‌ زندگی‌ وی‌ اطلاعی‌ در دست‌ نیست‌. می‌دانیم‌ که‌ نخست‌ در نجف می‌زیست‌ و در آنجا نزد مقدس اردبیلی و نیز ابراهیم‌ بن‌ علی‌ بن‌ عبدالعالی‌ میسی‌ کسب‌ دانش‌ کرد.[۳] پس‌ از مرگ‌ استادش‌ مقدس‌ اردبیلی‌ (۹۹۳ق‌) نجف‌ را به‌ سوی‌ مکه ترک‌ گفت‌ و تا پایان‌ عمر در مکه‌ مجاورت‌ گزید.

افندی‌ علت‌ ترک‌ نجف‌ را چنین‌ نقل‌ کرده‌ که‌ چون‌ مقدس‌ اردبیلی وی‌ را به‌ عنوان‌ جانشین‌ خویش‌ معرفی‌ نکرد، او آنجا را جای‌ مناسبی‌ برای‌ خویش‌ نیافت‌ و رهسپار مکه‌ شد.[۴] وی‌ از محضر ابومحمد محسن‌ بن‌ غیاث‌ الدین‌ منصور نیز بهره‌ برد.[۵] در علم‌ رجال‌ دستی‌ چیره‌ داشت‌ و در این‌ باره‌ ۳ کتاب‌ به‌ رشتة تحریر درآورد.

شخصیت استرابادی

به‌ گفتة محبی‌، وی‌ به‌ بسیاری‌ فضل‌ و دانش‌ مشهور بوده‌ است‌.[۶] مجلسی‌ وی‌ را به‌ فضل‌ و تقوا ستوده‌[۷] و امین‌ استرابادی، پیشوای‌ اخباریه‌، بر دانش‌ و تحقیق‌ وی‌ در حدیث‌ و رجال‌ تأکید کرده‌ است‌.[۸]

شاگردان مهم استرآبادی

امین‌ استرابادی‌ در مکه‌ نزد وی‌ حدود ۱۰ سال‌ فقه، حدیث و رجال آموخت‌ و از وی‌ اجازه نقل‌ حدیث‌ داشت‌.[۹] گویا امین‌ در تبیین‌ طریقة اخباریه‌ تحت‌ تأثیر تعالیم‌ استاد خود بوده‌ است‌.[۱۰] دیگر شاگرد وی‌ شیخ‌ محمد نوادة شهید ثانی بوده‌،[۱۱] و علی بن حجت الله شولستانی نیز از وی‌ روایت‌ حدیث‌ می‌کرده‌ است‌.[۱۲]

آثار

  1. منهج المقال فی تحقیق احوال الرجال، که‌ همان‌ رجال‌ کبیر اوست‌، همراه‌ تعلیقة وحید بهبهانی در تهران‌ (۱۳۰۲ق‌) به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌. وی‌ تألیف‌ این‌ کتاب‌ را در ۹۸۶ق‌ در نجف به‌ پایان‌ برده‌ است‌.[۱۳]
  2. تلخیص الاقوال، یا رجال‌ وسیط وی‌ به‌ چاپ‌ نرسیده‌، و نسخه‌های‌ متعدد آن‌ در کتابخانه‌های‌ مرکزی‌ دانشگاه تهران، آستان قدس رضوی مشهد، بانکیپور، موزة لندن‌ و کتابخانة شخصی‌ براون‌ معرفی‌ شده‌ است‌.[۱۴]
  3. رجال‌ صغیر وی‌ که‌ گویا توضیح‌ المقال‌ نام‌ داشته‌،[۱۵] در مکه‌ به‌ سال‌ ۱۰۱۶ق‌ تألیف‌ شده‌ بوده‌، و بنابر گفتة آقابزرگ‌ نسخه‌ای‌ از آن‌ به‌ خط مؤلف‌ در آستان‌ قدس‌ و نسخه‌ای‌ دیگر در تبریز موجود بوده‌ است‌.[۱۶]
  4. آیات‌ الاحکام‌، که‌ نسخ‌ آن‌ در کتابخانه‌های‌ آستان‌ قدس‌[۱۷]و مدرسه عالی شهید مطهری[۱۸] یافت‌ می‌شود. مجلد اول‌ این‌ کتاب‌ تا پایان‌ بحث‌ زکات به‌ کوشش‌ محمد باقر شریف‌ زاده‌ در ۱۳۹۴ق‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌. همچنین‌ استرابادی‌ حاشیه‌ای‌ بر تهذیب الاحکام طوسی و نیز رسائلی‌ دیگر داشته‌ است‌.[۱۹]

پانویس

  1. تفرشی ص۳۲۴
  2. تفرشی،ص ۱۸
  3. افندی‌،ص ۲۷۷
  4. علی‌خان‌،ص ۴۹۱
  5. آقابزرگ‌، طبقات‌...، ۴۹۷
  6. محبی ج۴ص۴۷
  7. مجلسی بحارج۱ص۴۲؛ نیز نک: حرعاملی‌، ۲/۲۸۱؛ تفرشی‌،ص۱۸
  8. امین استرابادی ص۱۷
  9. امین‌ استرابادی‌، ۱۷- ۱۸
  10. امین‌ استرابادی‌، ۱۷- ۱۸
  11. حر عاملی‌، ۲/۲۸۱
  12. آقابزرگ‌، طبقات‌...، ۴۹۷
  13. آقابزرگ، الذریعة، ۲۳/۱۹۸
  14. مرکزی‌، ۸/۴۴۱؛ آستان‌، ۱۴۵، ۶۲۹؛ بانکیپور، ؛ XII/۷۸ ریو، شم ۶۳۴ ؛ براون‌، ۱۷
  15. آقابزرگ‌، همان‌، ۴/۴۹۸
  16. مصفی‌ المقال‌، ۴۲۹
  17. آستان‌، ۱۳
  18. ابن‌ یوسف‌، ۱/۸۵ -۸۶
  19. حرعاملی‌، ۲/۲۸۱
  1. تغییرمسیر الگو:پایان ستون

منابع

  • آستان‌ قدس‌ ف‌، فهرست‌.
  • آقابزرگ‌، الذریعة.
  • همو، طبقات‌ اعلام‌ الشیعة، قرن‌ ۱۱، به‌ کوشش‌ علینقی‌ منزوی‌، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
  • همو، مصفی‌ المقال‌، به‌ کوشش‌ احمد منزوی‌، تهران‌، ۱۳۷۸ق‌/۱۹۵۹م‌.
  • ابن‌ یوسف‌ شیرازی‌، فهرست‌ کتابخانة مدرسة عالی‌ سپهسالار، تهران‌، ۱۳۱۳-۱۳۱۵ش‌.
  • استرابادی‌، امین‌، الفوائد المدنیة، چ‌ سنگی‌، ۱۳۲۱ق‌.
  • افندی‌، عبدالله‌، تعلیقة امل‌ الا¸مل‌، به‌ کوشش‌ احمد حسینی‌، قم‌، ۱۴۱۰ق‌.
  • تفرشی‌، مصطفی‌، نقد الرجال‌، قم‌، انتشارات‌ الرسول‌ المصطفی‌(ص).
  • حر عاملی‌، محمد، امل‌ الا¸مل‌، به‌ کوشش‌ احمد حسینی‌، بغداد، ۱۳۸۵ق‌.
  • علی‌خان‌ مدنی‌، سلافة العصر، تهران‌، کتابخانة مرتضویه‌.
  • مجلسی‌، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌/ ۱۹۸۳م‌.
  • محبی‌، محمد امین‌، خلاصة الاثر، قاهره‌، ۱۲۸۴ق‌؛ مرکزی‌، خطی‌.

منابع انگلیسی

  • Bankipore; Browne, E. G., A Descriptive Catalogue of the Oriental Manuscripts..., ed. R. A. Nicholson, Cambridge, ۱۹۳۲.
  • Rieu, Ch. Supplement to the Catalogue of the Arabic Manuscripts in the British Museum, London, ۱۸۹۴.

پیوند به بیرون