باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

محمدتقی آقا نجفی اصفهانی

محمدتقی آقا نجفی اصفهانی
180PX
اطلاعات فردی
لقب: آقا نجفی اصفهانی
تاریخ تولد: ۲۲ ربیع‌الثانی ۱۲۶۲ق
زادگاه: اصفهان
تاریخ وفات: ۱۱ شعبان ۱۳۳۲ق
محل دفن: بقعه امامزاده احمد بن علی
شهر وفات: اصفهان
خویشاوندان
سرشناس:
محمد باقر آقا نجفی اصفهانی
اطلاعات علمی
استادان: میرزای شیرازی  • مهدی کاشف الغطاء  • شیخ‎راضی نجفی‏
محل تحصیل: اصفهان  • نجف
تألیفات: تأویل ‎الآیات‎ الباهره فی ‎العترة ‎الطاهرة • بحرالحقائق • اصول‎ الدین و انوار العارفین
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
سیاسی: جنبش تنباکو

شیخ‎ محمدتقی رازی آقا نجفی (۱۲۶۲-۱۳۳۲ق/۱۸۴۶-۱۹۱۴م)، فرزند محمد باقر آقا نجفی اصفهانی و نوه محمد تقی رازی از مجتهدان اصفهان در دوره ناصرالدین‎شاه. وی پس از اخذ اجتهاد از علمای نجف به اصفهان بازگشت و مرجعیت عام یافت. آقا نجفی با ظل السلطان حاکم اصفهان رابطه خوبی نداشت. از او آثار علمی بسیاری بر جای مانده است.

محتویات

نسب

پدر محمد تقی،‎ محمد باقر آقا نجفی اصفهانی و جد وی شیخ ‎محمد تقی رازی نویسنده هدایة المسترشدین از مجتهدین بودند. نیاکان آقانجفی از ایوانکی سمنان بودند. جدش در آغاز جوانی به عراق رفت و پس از سال‌ها تحصیل علم، اصفهان را برای سکونت و فعالیتهای دینی برگزید و در آنجا حوزه درسی دایر کرد.

تولد و تحصیلات

آقانجفی در ۲۲ ربیع‌الثانی ۱۲۶۲ق/۱۹ مارس ۱۸۴۶م در اصفهان زاده شد. مقدمات علوم را در محضر پدرش فرا گرفت و پس از آن به نجف رفت و درآنجا به تحصیل علم ادامه داد. از محضر میرزا محمد حسن شیرازی که زمانی در اصفهان از شاگردان جدّ خود او بود و نیز شیخ مهدی کاشف الغطاء و شیخ‎راضی نجفی بهره گرفت تا به مقام اجتهاد رسید.

بازگشت به اصفهان

آقانجفی پس از تکمیل تحصیل خود در نجف، به اصفهان بازگشت و هم در زمان حیات پدر مرجعیت عام یافت و صاحب نفوذ و قدرت معنوی فراوان شد. او را به عنوان «‌جامع علوم معقول و منقول‌» شناخته و به قوّت حافظه، حضور ذهن، نکته‎گویی، سخاوت و شجاعت ستوده‎اند.

توجه به امور اجتماعی

طی دوران مرجعیت و حکومت شرعی و عرفی خود در اصفهان، در کمک به مردم، رفع ستم از ایشان و تأمین وسایل آسایش آنان کوشا بود، حدود شرعی را اجرا می‎کرد و نسبت به حُسن جریان زندگانی و تحصیل طلاب علومِ دینی اهتمام می‎ورزید.

مبارزه با ظلم و ستم

آقا نجفی به ناصرالدین‎شاه و دستگاه حکومت او بی‎اعتنا بود و با ظل‎السلطان فرزند شاه که حاکم اصفهان بود و بسیار بر مردم ستم می‎کرد، همواره درگیر بود، اما در واقع قدرت او از قدرت حاکم اصفهان افزون‎تر بود. ظل‎السلطان، آقانجفی را مانع تاخت و تاز، چپاول و تجاوز خود می‎یافت. مأموران استعماری انگلستان نیز که برای بسط تسلط دولت متبوع خود بر ایران، برنامه‎های گسترده داشتند و قدرت اجتماعی آقانجفی را مانع اجرای نقشه‎های خویش می‎یافتند، از او بیمناک بودند. به همین جهت، همواره سعی در تضعیف وی داشتند ولی به جهت توجه مردم به وی، دشمنی آنان کاری از پیش نبرد.

انتقال به تهران

مخالفان آقا نجفی، یک‎بار توانستند با تحریک ناصرالدین‎شاه و ترساندن وی، که خود نیز از اقانجفی بیمناک بود و توسعه نفوذ وی و بی‎باکی او در اجرای حدود شرعی را تعرضی نسبت به حدود اختیارات و قدرت‌های خود می‎شمرد، فرمان انتقال آقانجفی به تهران را از وی بگیرند، اما آقانجفی در تهران هم، علاوه بر دایر ساختن حوزه درسی، به مبارزه سیاسی و روشن ساختن ذهن مردم نسبت به فساد دربار و نظام حاکم و سرانجام مداخلات بیگانگان در امور کشور ادامه داد و چون خطر فعالیت وی در پایتخت برای رژیم بیشتر بود، او را به اصفهان بازگردادند. همانند این حادثه در ۱۳۲۱ق/۱۹۰۳م در هنگام سلطنت مظفرالدین‎شاه نیز تکرار شد. آقانجفی در جنبش تنباکو از آغازگران مبارزه بود. به تهدیدات ظل‎السلطان و شاه اعتنا نکرد و پرچم مخالفت را از دست ننهاد.

آثار

آقا نجفی آثار بسیار از خود به جای گذاشت. تعداد آثار او را برخی بیش از ۱۰۰ مورد دانسته‎اند. از جمله آثار مهم وی، این رسائل و کتاب‌ها را می‎توان نام برد:

  • الاجتهاد و التقلید
  • اسرار الآیات
  • اسرار الشریعه
  • اصول‎ الدین و انوار العارفین
  • بحرالحقائق
  • تأویل ‎الآیات‎ الباهره فی ‎العترة ‎الطاهرة

درگذشت

وی در ۱۱ شعبان ۱۳۳۲ق/۵ ژوئیه ۱۹۱۴م در اصفهان درگذشت[۱] و در جوار مرقد امام‎زاده احمد، به خاک سپرده شد.

تبارنامه

 
 
 
جعفر کاشف‌الغطا
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
محمدرحیم
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
؟
 
 
 
محمدتقی رازی نجفی اصفهانی
 
محمدحسین نجفی اصفهانی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
سید صدرالدین عاملی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
زمزم بیگم
 
محمد باقر نجفی اصفهانی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
محمدتقی آقا نجفی اصفهانینورالله نجفی اصفهانیمحمدحسین نجفی اصفهانیجمال‌الدین نجفی اصفهانیاسماعیل نجفی اصفهانیمحمدعلی نجفی اصفهانی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
موسی نجفی
 
 
 
محمدرضا نجفی اصفهانی
 
 
 
 
 


منابع

  • آقابزرگ، طبقات اعلام‎الشیعه فی‎القرن‎الرابع عشر، مشهد، دارالمرتضی، ۱۴۰۴ق، ج۱، صص۲۴۷-۲۴۸.
  • امین، محسن، اعیان‎الشیعه، بیروت، دارالتعارف، ۱۹۸۳م، ج۹، ص۱۹.
  • بامداد، مهدی، تاریخ رجال ایران، تهران، زوار، ۱۳۴۷-۱۳۵۳ش، ج۳، صص۳۲۶-۳۲۷.
  • تیموری، ابراهیم، تحریم تنباکو، تهران، جیبی، ۱۳۶۱ش، صص۷۸-۷۹.
  • زرکلی، خیرالدین، الاعلام، بیروت، دارالعلم للملایین، ۱۹۸۴، ج۶، ص۶۳.
  • قمی، عباس، الکنی والالقاب، تهران، مکتبة‎الصدر، ۱۳۹۷ق، ج۲، ص۶.
  • کحاله، عمررضا، معجم‎المؤلفین، بیروت، داراحیاءالتراث‎العربی، ج۹ و۱۰، صص۱۳۳-۱۳۴.
  • مدرس، محمدعلی، ریحانة الادب، تبریز، ۱۳۴۶ش، ج۱، صص۵۷-۵۸.

پیوند به بیرون

  1. روزنامه‌ حبل‌المتین، مورخه ۲ شوال‌ ۱۳۳۲،ش ۱۶، ص۱۷ به نقل از مقاله توپ های خالی (سیری در زندگی نامه آقانجفی اصفهانی)