باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

قیام (نماز)

قیام یکی از واجبات یازده‎گانه نماز است. در نماز چهار نوع قیام وجود دارد که دو تای آن‌ها رکن بوده و با ترک عمدی یا سهوی آن‌ها نماز باطل می‌شود.

محتویات

واژه شناسی

قیام از ریشه «ق‌ی‌م» به معنای برخاستن است.[۱] «إقامه» به معنای «به پا داشتن» ۴۶ بار در قرآن برای خواندن نماز به کار رفته است.

در اصطلاح فقهی، «قیام» یکی از واجبات یازده‎گانه نماز به معنای ایستادن است.

اقسام قیام

چهار مورد از کارهای نماز، در حال قیام انجام می‌شود که عبارتند از:

  1. قیام در هنگام تکبیرة الاحرام
  2. قیام قبل از رکوع (قیام متصل به رکوع)
  3. قیام هنگام خواندن حمد و سوره و تسبیحات اربعه
  4. قیام بعد از رکوع

قسم اول و دوم رکن نمازند، یعنی اگر عمدی یا از روی فراموشی کم یا زیاد شوند نماز باطل است. اما قسم سوم و چهارم از واجبات نماز است، یعنی اگر چنانچه سهوا کم و زیاد شوند نماز را باطل نمی‌کنند.[۲]

برخی احکام قیام

  • در شرایط عادی، در قیام نماز لازم است بدن صاف بوده و به جایی تکیه داده نشود.[۳]
  • افرادی که نمی‌توانند به هنگام خواندن حمد و سوره یا تسبیحات اربعه بایستند اگر می‌توانند لازم است به هنگام تکبیرة الاحرام و پیش از رکوع بایستند تا دو قیام رکنی را انجام داده باشند.[۴]
  • در حالت قیام نباید بدن را حرکت داد، البته حرکات مختصر دست‌ها نماز را باطل نمی‌کند.[۵]
  • اگر خواندن تشهد را فراموش کرده و بایستد، چنانچه قبل از رکوع یادش بیاید باید بنشیند و پس از خواندن تشهد نماز را ادامه دهد. برخی مراجع تقلید برای این قیام بی‌جا خواندن سجده سهو را لازم می‌دانند.[۶]
  • نماز میت را باید ایستاده خواند.[۷]
  • نمازهای مستحبی را می‌توان نشسته خواند ولی ثواب آن نصف می‌شود.[۸]

پانویس

منابع

  • طباطبائی یزدی، سید محمد کاظم، عروة الوثقی، چاپ جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • قاموس قرآن، سید علی اکبر قریشی، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۷ش.