باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

قصد قربت

قَصدِ قُربَت به معنای اراده نزدیک شدن، در اسلام یکی از شرایط صحیح بودن عبادت است. منظور از آن انجام عبادات با نِیَّت و انگیزه نزدیک شدن به خدا است. این انگیزه بیشتر با عبارت «قُربَةً اِلَی الله» بیان می‌شود. قصد قربت فقط در اعمالی که جنبه عبادی دارند، لازم است.

محتویات

مفهوم‌شناسی

مقصود از قصد قربت در اصطلاح فقهی، انجام عبادات با انگیزه پیروی از فرمان خدا، با هدف خشنودی اوست.[۱]

از نظر فقیهان شیعه، انجام عبادات به انگیزه‌هایی همچون تشکر از خدا، تحصیل رضای او، رسیدن به ثواب و دوری از عِقاب و رسیدن به مصلحت در عبادت، از راه‌های تحقق قصد قربت است.[۲]

موارد لزوم

فقیهان شیعه قصد قربت را فقط در واجبات تَعَبُّدی (واجب‌هایی که جنبه عبادی و پرستش دارند) مانند وضو، نماز و روزه لازم می‌دانند و اگر این واجبات بدون قصد قربت انجام شوند، باطل‌اند. از نظر آنان قصد قربت در واجبات تَوَصُّلی (واجبات غیر عبادی) مانند پرداخت بدهی، لازم نیست. در این واجبات صرف انجام عمل به هر انگیزه‌ای که باشد، کافی است.[۳] از این‌رو قصد قربت معیاری برای تقسیم واجبات به تعبدی و توصلی است.[۴]

ادله وجوب

فقیهان شیعه در چگونگی وجوب قصد قربت در واجبات تعبدی اختلاف دارند؛‌ برخی از آنان وجوب آن را شرعی و برخی دیگر عقلی می‌دانند.[۵]

پانویس

  1. فرهنگ‌نامه اصول فقه، مرکز اطلاعات و منابع اسلامی، ج۱، ص۶۳۶.
  2. فرهنگ‌نامه اصول فقه، مرکز اطلاعات و منابع اسلامی، ج۱، ص۶۳۶.
  3. فرهنگ‌نامه اصول فقه، مرکز اطلاعات و منابع اسلامی، ج۱، ص۶۳۶.
  4. فرهنگ فقه، ۱۴۲۶ق، ج۲، ص۵۲۰.
  5. فرهنگ‌نامه اصول فقه، مرکز اطلاعات و منابع اسلامی، ج۱، ص۶۳۷.

منابع