باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

فضائل الاشهر الثلاثة (کتاب)

فضائل الاشهر الثلاثة
کتاب فضائل الاشهر الثلاثة.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: شیخ صدوق
سبک: روایی
زبان: عربی
مجموعه: ۱ جلد

فَضائلُ الأشهُر الثّلاثة، شهرُ رَجَب، شهرُ شَعبان، شهرُ رَمَضان (فضیلت‌های ماه‌های سه‌گانه رجب، شعبان، رمضان) کتابی عربی نوشته شیخ صدوق (م.۳۸۱ق) که حاوی روایاتی از رسول خدا(ص) و ائمه معصومین در فضیلت ماه رجب، شعبان و رمضان است. این کتاب شامل سه کتاب به نام‌های: «فضائل شهر رجب»، «فضائل شهر شعبان» و «فضائل شهر رمضان» است. شیخ صدوق در این کتاب به مستحبات و اعمال این سه ماه نیز اشاره دارد.

شیخ صدوق، در مواردی از این کتاب‌ها به طور مستقل نام برده، ولی این سه کتاب، به دلیل کتابت همراه با هم، به نام «فضائل الأشهر الثلاثة» مشهور شده و به عنوان یک کتاب مطرح گردیده است.

محتویات

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: شیخ صدوق

محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی مشهور به شیخ صدوق، از بزرگ‌ترین علمای قرن چهارم هجری قمری بوده است. سال تولد وی پس از ۳۰۵ق بوده است و در ۳۸۱ق درگذشت و در ری به خاک سپرده شد. وی بزرگ‌ترین محدّث و فقیه مکتب حدیثی قم بود. او حدود ۳۰۰ اثر علمی از خود بجا گذاشت که بسیاری از آنها مفقود شده است. کتاب من لایحضره الفقیه از کتب اربعه شیعه اثر اوست.

درباره کتاب

شیخ آقا بزرگ تهرانی درباره این کتاب می‌گوید: کتاب فضائل الأشهر الثلاثة نوشته صدوق است. محدث نوری در کتابهای خود و علامه مجلسی در بحارالانوار از آن روایت نقل نموده‌اند.
این کتاب در سه بخش است:

  1. فضائل رجب
  2. فضائل شعبان
  3. فضائل رمضان

این کتب، هر یک کتابی مستقل و مختصرند و شیخ صدوق در «من لا یحضره الفقیه» به هر یک مستقلا اشاره دارد؛ ولی به دلیل اختصار و همراه بودن، سه بخش در یک کتاب و به یک عنوان مشهور شده‌اند و آن، «فضائل الأشهر الثلاثة» است.[۱]

تعداد احادیث و عناوین کتاب

این کتاب شامل ۱۵۸ حدیث است که در سه بخش مجزا آمده است.

  • فضائل شهر رجب شامل ۱۸ حدیث است. اسامی دیگر رجب، اعمال ام داوود، فضیلت اهل رجب، پاداش روزه اول، وسط و آخر ماه رجب و صدقه دادن در آن.
  • فضائل شهر شعبان دربردارنده ۳۳ حدیث و در موضوعات آمرزش در ماه شعبان، شعبان ماه رسول خدا(ص)، ثواب روزه آخر ماه شعبان است.
  • فضائل شهر رمضان شامل ۱۰۲ حدیث و در موضوعات معنای زیارت خداوند در عرش، دعای افطار، ماه رمضان و قرآن، غسل‌های شب قدر و شبهای دیگر ماه رمضان، فضیلت شب و روز عید فطر، مهمانان خدا در ماه رمضان و اینکه علت برتری این امت روزه ماه رمضان است.[۲]

اعتبار و ارزش کتاب

این کتاب، مانند دیگر کتاب‌های شیخ صدوق، پیوسته مورد توجه علما و فقهای شیعه قرار گرفته و از معتبرترین اصول روایی شیعه به شمار می‌آید. روایات آن نیز در بسیاری از مجموعه‌های روایی شیعه مانند بحارالأنوار و مستدرک الوسائل نقل شده است. این کتاب در شناخت فضیلت دعا، نمازهای مستحبی و اعمال ماه رجب و شعبان و رمضان کتابی قابل توجه است. همچنین این کتاب یکی از منابع کتاب‌های دعا مانند مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی به‌شمار می‌آید.[۳]

نسخه‌های کتاب

  1. نسخه‌ای در کتابخانه امیر المؤمنین(ع) در نجف اشرف.
  2. نسخه‌ای در کتابخانه سید محسن حکیم در نجف اشرف.
  3. نسخه‌ای در کتابخانه شیخ شیر محمد همدانی. این نسخه توسط اهل فن نگاشته شده و به دست شیخ شیر محمد همدانی تصحیح و مقابله شده است.[۴]

پانویس

  1. کتابخانه دیجیتال نور.
  2. صدوق، فضائل الاشهر الثلاثه، ۱۴۱۲ق، فهرست کتاب.
  3. کتابخانه دیجیتال نور.
  4. کتابخانه دیجیتال نور.

منابع

  • مرکز تحقیقات کامپیوتری نور، نرم افزار آثار شیخ صدوق.
  • صدوق، محمد بن علی، فضائل الاشهر الثلاثه، بیروت،‌دار المحجة البیضاء، ۱۴۱۲ق.