عبدالکریم حق‌شناس

عبدالکریم حق‌شناس
آیت الله حق شناس.jpg
اطلاعات فردی
تاریخ تولد: ‏۱۳۲۳ق
تاریخ وفات: ۱ مرداد سال ۱۳۸۶ش
محل دفن: حرم عبدالعظیم حسنی
شهر وفات: تهران
اطلاعات علمی
استادان: سید محمد حجت • سید محمد تقی خوانساری • امام خمینی • میرزا مهدی آشتیانی
محل تحصیل: اراک • قم  • نجف • تهران
اجازه اجتهاد از: سید ابوالقاسم خویی • سید محمد حجت • شیخ عبدالنبی عراقی • محمدعلی شاه آبادی
تألیفات:

رساله‌ای در ارث زوجه • تقریرات فقه آیت الله حجت کوه کمره ای • تقریرات اصول آیت الله خوانساری •

تقریرات آیت الله بروجردی
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی


میرزا عبدالکریم حق‌شناس تهرانی(۱۲۹۸-۱۳۸۶ش) از عارفان و اساتید اخلاق در تهران. وی متولد تهران بود در درس سید محمد حجت کوه‌کمری، سید محمدتقی خوانساری و امام خمینی شرکت کرد، عرفان و علوم عقلی را از محمد علی شاه‌آبادی و میرزا مهدی آشتیانی آموخت. حق‌شناس به اصرار آیت‌الله بروجردی به تهران رفت و تا آخر عمر به تدریس و تربیت طلاب و عامه مردم در این شهر پرداخت. او در سال ۱۳۸۶ش در تهران درگذشت و در حرم عبدالعظیم حسنی دفن شد.

ولادت

میرزا عبدالکریم در سال ۱۲۹۸ش در تهران متولد شد. پدرش علی نام داشت که یکی از صاحب‌منصبان فرمانداری تهران بود و از این رو به علیخان شهرت داشت. نام خانوادگی‌شان ابتدا صفاکیش بود، اما سال‌ها بعد برای رفع مشکل سربازی به حق‌شناس تغییر داد. پدر در دوران طفولیت عبدالکریم فوت کرد و سرپرستی او تا سن ۱۵ سالگی بر عهده مادر بود.[۱][۲]

حق‌شناس در ایام جوانی

تحصیلات

عبدالکریم تحصیلات ابتدایی و مقدمات را نزد شیخ محمد رضا تنکابنی آموخت و سپس به قم رفت تا از محضر دیگر اساتید نظیر سید محمد حجت و سید محمد تقی خوانساری در دروس فقه و اصول استفاده کند. مدتی نیز نزدامام خمینی فقه و اصول آموخت و در بحث اخلاق هم مراوداتی با ایشان داشت. وی عرفان را نزد شاه آبادی و بخشی از علوم عقلی را نزد میرزا مهدی آشتیانی گذراند.

حق‌شناس افزون بر زبان عربی به زبان‌های فرانسه و انگلیسی هم مسلط بود و اجازه اجتهاد ش را از سید ابوالقاسم خویی، سید محمد حجت، شیخ عبدالنبی عراقی و محمدعلی شاه آبادی دریافت کرد.[۳] [۴]

آشنایی با امام

حق‌شناس در همان کلاس‌های درس آیت‌الله شاه‌آبادی با امام خمینی آشنا شد و در همان اوایل به دیدار ایشان رفت و از او اجازه ورود به کلاس فلسفه‌شان را گرفت. علاقه حق‌شناس در این دوران به امام آن‌قدر زیاد شد که هر روز خودش را زودتر به نماز جماعت در مدرسه فیضیه می‌رساند تا بتواند در صف جماعت کنار امام بنشیند و با او هم‌کلام شود. گاهی او و امام با هم به تهران می‌آمدند و میرزا عبدالکریم در یکی از این سفرها، اامام را با شیخ محمدحسین زاهد آشنا کرد.[۵] [۶]

عزیمت به تهران

حق‌شناس پس از وفات شیخ محمدحسین زاهد تهرانی معروف به زاهد نفت فروش به خلاف میل باطنی و با تأکید و دستور آیت‌الله بروجردی در سال ۱۳۷۲ق به تهران رفت تا برای حل مشکلات دینی و امور شرعی در مسجد امین الدوله حضور یابد. او تا پایان عمر در این شهر در جهت تربیت اخلاقی جوانان، اهل علم، طلاب و کسبه فعالیت کرد. حق‌شناس مدتی نیز ریاست مدرسه فیلسوف‌الدوله و سپهسالار قدیم (مدرسه عالی شهید مطهری) را بر عهده داشت و در آن به تدریس مکاسب و کفایه در فقه و اصول، و منظومه سبزواری در حکمت پرداخت.[۷] [۸]

تألیفات

عبدالکریم حق شناس در حال نماز.jpg

برخی از آثار حق شناس که موجود است:

درگذشت

حق‌شناس در ۱ مرداد ماه سال ۱۳۸۶ش در سن ۸۸ سالگی پس از یک دوره بیماری ریوی در تهران درگذشت. پیکر وی به سوی حرم عبدالعظیم حسنی تشییع و به خاک سپرده شد. در پیام تسلیت آیت‌الله خامنه‌ای، این روحانی، فردی پرهیزکار و پاک‌نهاد معرفی شده که حق بزرگی بر گردن همه مشتاقان معارف اسلامی دارد. [۱۱][۱۲]

پانویس

  1. وداع با معلم اخلاق (گزارشی از زندگی مرحوم آیت الله میرزا عبدالکریم حق‌شناس)، ۱۳۸۶ش.
  2. مدیریت حوزه علمیه تهران.
  3. وداع با معلم اخلاق (گزارشی از زندگی مرحوم آیت الله میرزا عبدالکریم حق‌شناس)، ۱۳۸۶ش.
  4. مدیریت حوزه علمیه تهران.
  5. وداع با معلم اخلاق (گزارشی از زندگی مرحوم آیت الله میرزا عبدالکریم حق‌شناس)، ۱۳۸۶ش.
  6. مدیریت حوزه علمیه استان تهران.
  7. وداع با معلم اخلاق (گزارشی از زندگی مرحوم آیت الله میرزا عبدالکریم حق‌شناس)، ۱۳۸۶ش.
  8. مدیریت حوزه علمیه استان تهران.
  9. وداع با معلم اخلاق (گزارشی از زندگی مرحوم آیت الله میرزا عبدالکریم حق شناس)
  10. مدیریت حوزه علمیه استان تهران.
  11. وداع با معلم اخلاق (گزارشی از زندگی مرحوم آیت الله میرزا عبدالکریم حق شناس)
  12. مدیریت حوزه علمیه استان تهران.

منابع

  • وداع با معلم اخلاق (گزارشی از زندگی مرحوم آیت‌الله میرزا عبدالکریم حق‌شناس)، اطلاعات حکمت و معرفت، مرداد ۱۳۸۶ - شماره ۱۷.