باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

صبر ایوب

صبر ایوب اشاره به یکی از صفات حضرت ایوب دارد که در قرآن، حدیث لوح و زیارت ناحیه به آن اشاره شده است. در فرهنگ عمومی نیز صبر ایوب را برای ضرب‌المثل به کار می‌برند.

محتویات

صبر بر بلا

صبر و بردباری حضرت ایوب دربرابر بلا شهرت بسیار دارد.[۱] روایت است که: ایوب ثروت فراوان داشت. اما این دارایی‌ها از بین رفت و سختی‌های فراوانی برایش پدید آمد.[۲] این پیامبر الهی در برابر تمام مشکلات پیش آمده، مدت هفت[۳] یا هیجده سال صبر و بردباری نمود.[۴] در هیچ‌یک از بلاها، عافیت و بهبودی در خواست نکرد.[۵] تا آنکه خداوند متعال وی را به صفت صبر ستوده[۶] و تمام رنج‌های او را پایان و دولت و ثروت او را برگرداند.[۷]

پیامبر می‌فرماید: ایوب بردبارترین مردم است.[۸] لذا در روز قیامت با وی بر سایرین دلیل آورده می‌شود. امام صادق می‌فرماید: شخصی که در دنیا گرفتار شده و بر اثر آن به فتنه و گمراهی افتاده، روز قیامت می‌گوید: پروردگارا! مرا به شدت گرفتار و مبتلا کردی تا این که به فتنه و تباهی دچار شدم. پس حضرت ایوب را می‌آورند و به آن مرد گفته می‌شود: آیا رنج و بلای تو سخت‌تر بود یا رنج و بلای ایوب؟ او هم به رنج و بلا در افتاد اما گرفتار فتنه و تباهی نشد.[۹]

دعای ایوب

حضرت ایوب بعد از صبر فراوان به پیشگاه خدا دعا نمود.قرآن دعای ایوب را این چنین بیان نموده:«بار الها، ضرر و زیان به جان من رسید و تو ارحم الراحمین هستی.»[۱۰]سید بن طاووس برای ایشان دعای مختصری را نقل نموده که این‌گونه شروع می‌شود:«اللهم انی أعوذ بک الیوم فاعذنی...»[۱۱]

زیارت ناحیه

در زیارت ناحیه به جهت همین صبر، سلام بر ایوب این‌گونه ذکر شده است. أَلسَّلامُ عَلی أَیوبَ الَّذی شَفاهُ اللهُ مِنْ عِلَّتِهِ؛سلام بر ایوب که خداوند او را از بیماریش شفا بخشید.[۱۲]

وارث صبر ایوب

در حدیث لوح درباره معرفی امام مهدی آمده:«همه صبر ایوب را در او می‌بینند.» [۱۳]

درنگاه عرفان

در عرفان به‌ صبر ایوب‌ و بردباری‌ او توجه شده است.[۱۴] ابن‌ عربی‌، فص ۱۹ کتابش را فص ایوبی قرار داده است.[۱۵]

فرهنگ عمومی

در فرهنگ عمومی صبر ایوب یک ضرب‌المثل شده است.[۱۶] شاعران نیز در آثار خود به آن اشاره کرده‌اند[۱۷]

تک‌نگاری

کتابی به روش الکترونیک و گویایی با عنوان صبر ایوب: ایوب نبی، اسوه معلولان تألیف خدیجه صفی‌زاده در پاییز ۱۳۹۳ توسط دفتر فرهنگ معلولین منتشر شده است. نسخه الکترونیک و نسخه گویای این اثر بر روی پایگاه دفتر فرهنگ معلولین موجود است.[۱۸]

پانویس‌

  1. موسوی،دایرة المعارف بزرگ اسلامی،۱۳۸۰ش، ج ۱۰، ص۷۲۲.
  2. مکارم، تفسیر نمونه، ۱۳۷۳ش، ج۱۹،ص ۲۹۴
  3. شیخ صدوق، خصال، ۱۳۶۲ش، ب۷، ح۱۰۸.
  4. نیشابوری، قصص الانبیا، ۱۳۵۹ش، ص۲۵۷
  5. مجلسی، بحارالأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۲، ص۳۵۰
  6. سوره ص، آیه۳۸ «اِنّا وجَدنهُ صابِرًا نِعمَ العَبدُ اِنَّهُ اَوّاب»
  7. طیب، أطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۹، ص۲۲۷
  8. ری‌شهری، حکم النبی الأعظم(ص)، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۲۷۳
  9. مجلسی، بحارالأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۷، ص۲۸۵.
  10. سوره انبیا، آیه ۸۳:«أَنّی مَسَّنِی الضُّرُّ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرّاحِمینَ»
  11. ابن طاووس، مهج الدعوات، ۱۴۱۱ ق، ص۳۷۰.
  12. ابن مشهدی، المزار الکبیر، ۱۳۷۸ش، ص ۴۸۵.
  13. کلینی، الکافی،۱۴۰۷ق، ج۱، ص۵۲۷.
  14. هجویری‌، کشف‌ المحجوب‌، ۱۳۷۱ش‌، ج۱، ص۲۷و۴۵.
  15. ابن‌ عربی‌،فصوص‌ الحکم‌، ۱۴۰۰ق‌، ج۱، ص۱۷۰- ۱۷۵.
  16. مکارم، برگزیده تفسیر نمونه،۱۳۸۶ش، ج۳، ص۱۸۴
  17. دیوان خواجوی کرمانی، غزل۴۹؛ دیوان وحشی بافقی، غزل۱۴۲؛ مولوی، مثنوی معنوی، دفتر پنجم،بخش ۱۲۷و ۱۵۷
  18. دفتر فرهنگ معلولین

منابع

  • ابن‌ عربی‌، محی‌الدین‌، فصوص‌ الحکم‌، به‌ کوشش‌ ابوالعلاء عفیفی‌، بیروت‌، دارالکتاب‌العربی، ۱۴۰۰ق‌.
  • ری‌شهری، محمد، حکم النبی الأعظم(ص)، قم، دارالحدیث،۱۳۸۷ش.
  • شیخ صدوق،محمدبن علی، الخصال،قم، جامعه مدرسین،۱۳۶۲ش.
  • طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات اسلام، ۱۳۷۸ش.
  • کلینی، محمّدبن یعقوب، الکافی، تهران،‌ دار الکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ ق.
  • مجلسی،محمد باقر،بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار، بیروت، داراحیاءالتراث العربی،۱۴۰۳ ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه‌، تهران،‌ دار الکتب الاسلامیة، ۱۳۷۳ش.
  • مکارم شیرازی،ناصر، برگزیده تفسیر نمونه، تنظیم بابایی، تهران، دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش.
  • نیشابوری، ابراهیم، قصص الانبیا، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۵۹ش.
  • هجویری‌، علی‌، کشف‌ المحجوب‌، به‌ کوشش ژوکوفسکی‌، تهران‌، امیر کبیر، ۱۳۷۱ش‌.