باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

روضه حضرت مسلم یادکردن از مصیبت‌ها و رنج‌های مسلم بن عقیل و شهادت وی در کوفه است. روضه مسلم از روضه‌های مرتبط با واقعه کربلا است. معمولا شیعیان در شب و روز عرفه و نیز در شب اول محرم روضه مسلم را می‌خوانند. در این مجالس به تنها بودن مسلم در کوفه، پناه بردن به خانه پیرزنی به نام طوعه، جنگیدن، دستگیری و شهادتش در بالای قصر عبیدالله بن زیاد اشاره می‌شود.

محتویات

مسلم بن عقیل

نوشتار اصلی: مسلم بن عقیل

مسلم بن عقیل بن ابی طالب، پسر عموی امام حسین(ع) و از یاران او در قیام امام حسین(ع) بر علیه یزید که حدود یک ماه قبل از روز عاشورا در کوفه به شهادت رسید.[۱] مسلم، قبل از حرکت امام حسین(ع) به سوی کوفه، به نمایندگی از وی به کوفه رفت تا اوضاع و شرایط آنجا را مشاهده و پس از اطمینان از درستی ادعایِ دعوت کوفیان به امام حسین(ع) گزارش کند؛ تا امام به آنجا برود.[۲] وی در گزارشی که ۲۷ شب قبل از شهادتش به امام نوشت، از آمادگی کوفیان خبر داد.[۳]

عبیدالله بن زیاد پس از به حکومت رسیدن در کوفه، بیعت کنندگان با مسلم را به مرگ تهدید کرده و به همین علت مردم از اطراف مسلم پراکنده شدند.[۴] مسلم بن عقیل پس از جنگیدن، توسط سربازان عبیدالله بن زیاد دستگیر شد.[۵] پس از دستگیری او را به بالای قصر عبیدالله برده و سرش را از بدنش جدا کرده و ار بالای قصر بدنش را به پایین انداختند.[۶]

بنا بر گزارش برخی منابع از جمله مثیر الأحزان، مسلم در لحظه‌های آخر عمر برای امام حسین(ع) و اهل‌بیتش گریه کرده و از نوشتن نامه به آنها اظهار پشیمانی کرد.[۷] مسلم بن عقیل، روز عرفه در (سال ۶۰ق) به شهادت رسید.[۸]

روضه

در این مجلس روضه‌خوان به ماجرای فرستادن حضرت مسلم به کوفه توسط امام حسین(ع) اشاره می‌کند[۹] و پس از بیان بیعت کوفیان با نماینده امام حسین(ع)، مرثیه تنهایی در کوچه‌های کوفه و رفتن به خانه بانویی به نام طوعه، دستگیری، شیوه شهادت مسلم و آخرین سخنان وی بالای قصر عبیدالله با حالتی سوزناک برای حاضران بیان می‌شود.[۱۰]

معمولا در این گونه مجالس از حضرت مسلم به عنوان اولین شهید واقعه کربلا یاد می‌شود.[۱۱] به همین دلیل شب اول محرم را به روضه وی اختصاص داده شده است[۱۲] اگر چه در شب و روز عرفه که سال‌زور شهادت وی است نیز این روضه خوانده می‌شود.[۱۳]

نمونه‌هایی از اشعار

پانویس

  1. ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۱۳۸۵ق، ص۵۲.
  2. دینوری، الأخبار الطوال، ۱۳۳۰ق، ص۲۳۰؛ مفید، الارشاد، ۱۴۱۴ق، ص۲۹۵-۲۹۷.
  3. طبری، تاریخ‌الطبری،۱۳۸۷ش، ج‌۵، ص۳۹۵.
  4. طبری، تاریخ‌الطبری،۱۳۸۷ش، ج‌۵، ص۳۹۵.
  5. طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ش، ج۵، ص۳۵۰-۳۷۴.
  6. مفید، الارشاد، ۱۴۱۴ق، ص۵۳-۶۳؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۴ق، ج۳، ص۶۵.
  7. ابن نمای حلی، مثیر الأحزان، ۱۴۰۶ق، ص۳۵؛ ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۳۹۸ق، ج۸، ص۱۵۸.
  8. الامین، أعیان الشیعة، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۵۹۳.
  9. حسینی، نغمه‌های محرم،۱۳۸۱ش، ص۲۱.
  10. حسینی، نغمه‌های محرم،۱۳۸۱ش، ص۲۱؛ حسینی عارف، چهارده روضه صحیح، ۱۳۸۹ق، ص۲۲-۱۸.
  11. حافظی، باران اشک، ۱۳۸۰ش، ص۱۷۴.
  12. حسینی عارف، ص۱۸
  13. مقدم، نغمه‌های مقدم، ۱۳۷۶ش، ص۱۸۳.
  14. مصیبت نامه صغیر اصفهانی، ص۱۳۵
  15. مقدم، نغمه‌های مقدم، ۱۳۷۶ش، ص۱۸۴.

منابع

  • ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة والنهایة، بیروت، دارالفکر، ۱۳۹۸ق.
  • ابن نمای حلی، جعفر بن ابی ابراهیم، مثیر الأحزان، قم، مدرسة الإمام مهدی(عج)، ۱۴۰۶ق.
  • ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، تحقیق کاظم المظفر، نجف، منشورات المکتبة الحیدریة، ۱۳۸۵ق.
  • الامین، السید محسن، أعیان الشیعة، تحقیق حسن الامین، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۴۰۳ق.
  • حافظی، محسن، باران اشک، تهران، اسلامیه، ۱۳۸۰ش.
  • حسینی، سیدهادی، نغمه‌های محرم(۳)، تهران، پیام مولف، ۱۳۸۱ش.
  • حسینی عارف، سیدعلیرضا، چهارده روضه صحیح، قم، سنابل، ۱۳۸۹ش.
  • دینوری، ابو حنیفه، الاخبار الطوال، مصر، نشر السعاده، ۱۳۳۰ش.
  • صغیراصفهانی، مصیب نامه، اصفهان، انتشارت ثقفی، ۱۳۴۸ش.
  • طبری، أبو جعفر محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق محمد أبو الفضل ابراهیم، بیروت،‌ دار التراث، ۱۳۸۷ش.
  • مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب ومعادن الجوهر، قم، منشورات دارالهجرة، ۱۴۰۴ق.
  • مفید، محمدبن محمد، الإرشاد، بیروت، دار المفید، ۱۴۱۴ق.
  • مقدم، سید محمد تقی، نغمه‌های مقدم، مشهد، انتشارات مقدم، ۱۳۷۶ش.