باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

روضه تنور خولی از روضه‌های مربوط به واقعه کربلا و اسارت اهل بیت اما حسین (ع). این روضه معمولا پس از روز عاشورا، در دهه دوم و سوم محرم خوانده می‌شود و به قرار دادن سر امام حسین(ع) داخل تنور توسط خولی اشاره دارد که با برخورد تند همسرش مواجه می‌شود.

محتویات

تنور خولی

عمر بن سعد سر مبارک حسین بن علی(ع) را به خولی سپرد تا به کوفه و نزد عبیدالله ببرد و خبر پیرزوی سپاه کوفه را به او برساند. خولی شبانگاه به کوفه رسید و قصد کرد به خانه برود و صبح در دار الاماره حاضر شود. او سر حسین(ع) را با خود به خانه برد و داخل دیگ یا تشتی قرار داد. همسر خولی که از ماجرا مطلع شده بود، او را شماتت کرد.[۱]اما در بین مردم مشهور است که خولی، سر امام را در تنور خانه‌اش پنهان کرد.

روضه

روضه تنور خولی معمولا پس از روز عاشورا در دهه دوم و سوم محرم خوانده می‌شود. در این روضه به داستان تنور خولی پرداخته می‌شود که خولی سر امام حسین(ع) را داخل تنور می‌گذارد. طبق این داستان همسر وی که بانوی متدینی بود وقتی برای نماز شب بیدار شد ناگهان متوجه نوری از مطبخ خانه گردید و صدای گریه و شیون شنید. پس از آن به داخل مطبخ رفته و متوجه سر بریده‌ای در تنور شد. وی دید بانویی در کنار آن سر گریه و زاری می‌کند و چند بانوی دیگر او را دلداری می‌دهند. طبق نقل این روضه، بانوی گریه کننده حضرت زهرا(س) و سه بانوی دیگر،حوا، آسیه و مریم بودند.

نمونه اشعار

اشعار مقدم
چوآمد از جَنان دُخت پیمبر زخاکستر گرفت آن رأس انور
کشید از سینه آه و ناله از دل کی‌ای سر روی خاکت داده منزل
شود مادر به قربان سر تو به خون آغشته رأس اطهر تو
تو آخر زیب عرش کردگاری که از جور فلک اینگونه خواری
تویی آن نوگل باغ پیمبر لبت از تشنگی خشکیده حنجر
به اشک دیدگان از چهره تو برویم خاک و خون از دیده تو
تو جایت بوده در آغوش مادر گهی در صدر و بر دوش پیمبر
ترا داده خدا در عرش جایی چرا‌ای سر در این مطبخ سرایی[۲]
اشعار عبد الرحمن پارسا
از تنور خولی امشب میرود تا چرخ، نور آفتاب چرخ، حسرت میبرد بر این تنور!
گرنه ظاهر شد قیامت، ور نه روز محشر است از چه رو کرد آفتاب از جانب مغرب ظهور؟!
این همان نور است کز وی لمعهیی در لحظهیی دید موسای کلیم اللّه شبی در کوه طور
این همان نور خدا باشد که ناگردد خموش این همان مشکات حق باشد که نایابد فُتور
مطبخ امشب مشرقستان تجلّی گشته است زین سر بیتن، کز او افلاک باشد پر ز شور
از لبان خشک و از حلقوم خونین گویدت قصۀ کهف و رقیم و رمز انجیل و زبور[۳]

پانویس

  1. بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۷م، ج۳، ص۲۰۶؛ ابن نما حلی، مثیر الأحزان، ۱۴۰۶ق، ص۸۵.
  2. مقدم، نغمه‌های مقدم، ۱۳۷۶ش، ص۲۷۱.
  3. محمد زاده، دانشنامۀ شعر عاشورایی، ۱۳۸۳ش، ج۲، ص۱۱۷۳.

منابع

  • ابن نما حلی، مثیر الأحزان، قم، مدرسة الإمام المهدی ع، چاپ سوم، ۱۴۰۶ق.
  • بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۹۷۷م.
  • محمد زاده، مرضیه، دانشنامۀ شعر عاشورایی انقلاب حسینی در شعر شاعران عرب و عجم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان چاپ و انتشارات، چاپ اول، ۱۳۸۳ش.
  • مقدم، سید محمد تقی، نغمه‌های مقدم، مشهد، انتشارات مقدم، ۱۳۷۶ش.