باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

حشد الشعبی
بسیج مردمی عراق
شرکت‌ کننده در جنگ علیه داعش
الحشد الشعبی.jpg
فعالیت نظامی
گروه‌ها طوایف دینی و اقوام مختلف عراق
رهبران فالح فیاض • ابومهدی المهندس
ناحیهٔ
عملیات‌ها
مناطق تحت سیطره داعش
تبدیل شده به بخشی از ساختار نیروهای مسلح عراق
متحدان ارتش عراق - نیروی قدس- حزب‌الله لبنان
مخالفان داعشآمریکا
تارنما http://al-hashed.net/category/

اَلْحَشْدُ الشَّعْبی یا بسیج مردمی عراق به نیروهای شبه‌نظامی داوطلب عراقی اشاره دارد که در سال ۱۳۹۴ش (۲۰۱۵م) برای مقابله با حملات داعش به شهرهای عراق سازمان‌دهی شدند. حشد شعبی، در پاسخ به دعوت دولت عراق و آیت‌الله سیستانی مرجع شیعه، در نجف، در قالب نیرویی نظامی در کنار ارتش تشکیل شد. نیروهایی از طوایف و قومیت‌های مختلف عراقی در آن حضور دارند.

ابومهدی المهندس معاون حشد الشعبی بود. او در ۱۳ دی ۱۳۹۸ش به همراه قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس در یک عملیات تروریستی توسط دولت امریکا به شهادت رسید.

محتویات

زمینه پیدایش

حشد الشعبی به نیروهای بسیج مردمی در عراق اشاره دارد که در واکنش به حملات داعش به مناطقی از عراق تشکیل شد. در سال ۲۰۱۳ گروه داعش (دولت اسلامی عراق و شام) تأسیس شد. این گروه در ۹ ژوئن ۲۰۱۴ (۱۹ خرداد ۱۳۹۳) به شمال عراق حمله کرد و شهر موصل و برخی از مناطق این کشور را تصرف کرد[۱] و پس از آن، اماکن اسلامی به‌ویژه مساجد و آرامگاه‌های مقدس را تخریب کرد.[۲][۳] در واکنش فعالیت این گروه حشد شعبی شکل گرفت. «حَشْد» به معنای جماعت، گروه و جمعیت است[۴] و «شَعْب» به معنای گروهی از مردم که مشترکاتی خاص دارند.

پایه‌گذاری

پایه‌گذاری حشد شعبی در عراق، سه مرحله داشته است:

دستور نخست‌وزیر

نوری مالکی نخست‌وزیر وقت عراق که فرماندهی نیروهای مسلح را نیز بر عهده داشت، طی حکمی فرمان تشکیل بسیج مردمی عراق برای رویارویی با تهدید داعش و جلوگیری از حمله به بغداد را صادر کرد. پس از این فرمان، نیروهای مردمی، بویژه با حضور کسانی که تجربه نظامی داشتند، شکل گرفت و به میدان جنگ با داعش روانه شد.[۵]

فتوای آیت‌الله سیستانی

الحشد الشعبی2.jpg

سه ماه پس از شروع فعالیت حشد شعبی، آیت الله سیستانی مرجع شیعه در نجف به وجوب کفایی جهاد، فتوا داد و از همه کسانی که توانایی جنگیدن داشتند، دعوت کرد، در کنار نیروهای ارتش به مقابله با داعش بپردازند. این فتوا نقش بسزایی در ترغیب مردم به پیوستن به حشد شعبی داشت و به آن، مشروعیت بخشید.[۶]

مشروعیت قانونی

در سال ۲۰۱۵ هیئت‌ وزیران عراق تصویب کرد که سازمان حشد شعبی، سازمانی رسمی و مرتبط با نخست‌وزیر است. در پی این مصوبه این نیرو به‌صورت رسمی، بخشی از ساختار نیروهای مسلح عراق محسوب و وابسته به فرمانده کل نیروهای مسلح شد.[۷]

ساختار

درباره تعداد نیروهای حشد شعبی، آمارهای متفاوتی از صد هزار تا دو و نیم میلیون نفر ارایه شده است. همه طوایف دینی از شیعه، سنی و مسیحی و همه قومیت‌ها از عرب، کرد و ترکمن در حشد شعبی حضور دارند.

نیروهای تشکیل دهنده حشد شعبی بر دو قسمند:

۱- گروه‌های مسلح شناخته‌شده.
۲- جوانانی که به دعوت مرجعیت به کمک ارتش آمده‌اند.

برخی از این گروه‌های مسلح عبارتند از:

  • سازمان بدر
  • عصائب اهل الحق
  • کتائب حزب الله
  • قوات الشهید الصدر
  • حرکة النجباء
  • سرایا السلام
  • سرایا الجهاد
  • لواء علی الاکبر
  • سرایا العتبات
  • کتائب سیدالشهداء
  • کتائب التیار الرسالی
  • سرایا الخراسانی
  • سرایا عاشوراء
  • قوات وعدالله
  • فرقة العباس القتالیه[۸]

کادر رهبری

  • فالح فیاض: فرمانده حشد شعبی
  • ابومهدی مهندس: معاون سابق فرمانده که به همراه قاسم سلیمانی در ۱۳ دی ۱۳۹۸ش در یک عملیات تروریستی توسط دولت امریکا به شهادت رسیدند.[۹]
  • هادی عامری: دبیر کل سازمان بدر و معاون فرمانده حشد الشعبی
  • قیس خزعلی: دبیر کل عصائب اهل الحق
  • ابوجاسم ناصری: دبیر کل قوات الشهید الصدر
  • اکرم کعبی: دبیر کل مقاومت اسلامی حرکه النجباء
  • احمد اسدی: سخنگوی رسمی حشد شعبی

دستاوردها

بسیج مردمی عراق در صحنه‌های مختلفی برای شکستن محاصره داعش یا آزادسازی شهرهای عراق نقش فعال داشته است. از جمله شکستن محاصره سامرا و آمرلی و آزادسازی جرف الصخر (که بعدها به جرف النصر شهرت یافت) و بیجی و جنوب موصل و فلوجه و دیگر مناطق به‌ویژه در دو استان صلاح الدین و الانبار. حشد شعبی در عملیات‌های مهمی از جمله «لبیک یارسول‌الله» ۱ و ۲ شرکت داشته است. آمریکا به موفقیت‌ها این عملیات‌ها اشاره کرد.[۱۰]

آمار

  • بسیج مردمی عراق تا پایان سال ۲۰۱۵ بیش از ۴ هزار شهید و ۸ هزار زخمی داشته است.[۱۱]
  • از نظر تعداد داوطلبان، استان بصره بیشترین سهم را داشته است. بنابر برخی آمار تعداد آنان تا نیمه سال ۲۰۱۵م.، ۷۰۰ هزار نفر بوده است.[۱۲]
  • حشد شعبی تا پایان سال ۲۰۱۵ یعنی پس از حدود ۵۵۰ روز از تأسیس خود، ۱۹ شهر عراق را آزاد ساخت و امنیت ۵۲ راه مواصلاتی میان شهرها را برقرار کرده است. مساحت مناطق آزاد شده ۱۷۵۰۰ کیلومتر مربع (یک سوم مناطق تحت اشغال داعش) است.[۱۳]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. خبرگزاری ابنا
  2. تخریب ۳۰ مکان مذهبی عراق از سوی داعش
  3. داعش قبر یونس پیامبر را منفجر کرد
  4. ابن منظور، لسان‌العرب، ج۳، ص۱۵۰
  5. مستند جدارالماء: مصاحبه با سران الحشد الشعبی
  6. مستند جدارالماء: مصاحبه با سران الحشد الشعبی
  7. مرکز بین المللی مطالعات صلح
  8. خبرگزاری تسنیم
  9. درباره ابومهدی المهندس.
  10. مستند جدارالماء: مصاحبه با سران حشد شعبی و پایگاه اینترنتی حشد شعبی
  11. پایگاه اینترنتی الحشد الشعبی
  12. شبکه العالم
  13. پایگاه اینترنتی الحشد الشعبی

منابع

پیوند به بیرون