باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

شیخ حسین حلی
حسین حلی.jpg
شناسنامه
زادروز ۱۳۰۹ق
زادگاه نجف عراق
تاریخ درگذشت ۱۳۹۴ق / ۱۳۵۳ش
آرامگاه نجف
اطلاعات علمی و مذهبی
استادان آقا ضیاء عراقی و میرزا محمدحسین نائینی
شاگردان حسن سعید تهرانی، محمدتقی حکیم، سید محمدسعید حکیم و...
کتاب‌ها رسالة فی اخذ الاجرة علی‌ الواجبات، رسالة فی‌ الحاق ولد الشبهة بالزواج الدائم، رسالة فی حکم بیع جلد الضب و طهارته و قبوله التذکیة و...

شیخ حسین حلّی، فقیه شیعه قرن چهاردهم، از شاگردان میرزا محمدحسین نائینی و آقا ضیاءالدین عراقی است. او استاد سید محمدتقی حکیم، سید محمدسعید حکیم و سید رضی شیرازی بوده است.

محتویات

زندگی نامه

حسین در حدود ۱۳۰۹ در نجف به دنیا آمد. وی اهل عیفار (منطقه‌ای در عراق، در نزدیکی حلّه) و از طایفه‌ طفیل بود. پدرش، علی‌ بن حسین حلی (متوفی ۱۳۴۴) عالمی پرهیزکار بود که در جوانی حلّه را ترک کرده، در نجف سکونت گزید.[۱] حسین برادر شاعر و فاضلی به نام حسن داشت که از وی بزرگ‌تر بود و در ۱۳۳۷ در جوانی براثر بیماری درگذشت. از او دو اثر، کتاب فی علم‌الصرف و دیوان شعر، باقی مانده است.[۲]

حسین حلّی در سال ۱۳۹۴ق / ۱۳۵۳ش در نجف درگذشت.[۳] قبر وی در حجره شماره ۲۱ صحن حرم امام علی(ع) قرار دارد.[۴] او را پرهیزکار، خوش‌خلق و متواضع توصیف کرده و گفته‌اند که از ریاست و زعامت دوری می‌جست.[۵]

فعالیت‌های علمی

حسین از کودکی به تحصیل علوم حوزوی روی آورد و پس از طی دوره مقدمات، به تحصیل در دوره سطوح عالی مشغول شد. مهم‌ترین و اصلی‌ترین استاد او در این مرحله میرزا محمدحسین نائینی بود که حلّی مدتی طولانی در جلسات درس وی حضور یافت و از شاگردان برجسته و نزدیک او بود. حلّی مدتی نیز در جلسات درس آقا ضیاء الدین عراقی شرکت کرد.[۶]

وی فردی دقیق، مسلط بر مبانی فقهی و اصولی گوناگون و خوش‌بیان بود و بسیار عمیق و محققانه و به شکل دسته‌بندی شده و منظم تدریس می‌کرد.[۷]

شاگردان

حلّی شاگردان بسیاری پرورش داد، از جمله:

آثار

حلّی چندین اثر در فقه و اصول تألیف کرده است. برخی آثار فقهی او که تعدادی از آن‌ها درباره موضوعات جدید است، عبارت‌اند از:

  1. رسالة فی اخذ الاجرة علی‌ الواجبات
  2. رسالة فی‌ الحاق ولد الشبهة بالزواج الدائم
  3. رسالة فی حکم بیع جلد الضب و طهارته و قبوله التذکیة
  4. رسالة فی عمل اهل کل افق علی افقهم و حکم‌ المسافر بالطائرة من بلاد الی اخری
  5. رسالة فی معاملة الدینار بأزیدَ مِنه
  6. رسالة فی معاملة الیانَصیب و البیمة الشائعة فی هذا العَصْر
  7. رسالة فی‌ الوضع
  8. رسالة فی قاعدة الفراش
  9. رسالة فی قاعدة من ملک

نوشته دیگر وی السؤال و الجواب است. این اثر دو جلدی، درباره موضوعات گوناگون از جمله تفسیر، فقه، اصول فقه، لغت و ادبیات است. حلّی بر برخی آثار مهم نیز حاشیه نوشته است.[۸]

تقریرات درس حلی

شماری از شاگردان حلّی تقریرات درس‌های فقه و اصول او را تنظیم کرده‌اند.

پانویس

  1. آل‌محبوبه، ج ۳، ص۲۸۳-۲۸۴؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام‌الشیعة: نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، قسم ۴، ص۱۴۲۳ ۱۴۲۴
  2. آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام‌الشیعة: نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، قسم ۱، ص۴۱۴-۴۱۵؛آقابزرگ طهرانی، الذریعة، ج ۹، قسم ۱، ص۲۴۱؛حلّی، قسم ۲، ص۲۰۲-۲۰۳
  3. آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام‌الشیعة: نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، قسم ۲، ص۶۰۳۶۰۴؛ امینی، ۱۴۱۳ق، ج ۱، ص۴۴۲
  4. فتلاوی، مشاهیر المدفونین فی الصحن العلوی الشریف، ص۱۱۶-۱۱۷.
  5. آل‌محبوبه، ج۳، ص۲۸۳؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام‌الشیعة: نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، قسم ۲، ص۶۰۳-۶۰۴؛ امینی، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۴۴۲
  6. آل‌محبوبه، ج۳، ص۲۸۳؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام‌الشیعة: نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، قسم۲، ص۶۰۳؛ طباطبائی‌حکیم، ج۳، ص۵۴
  7. آل‌محبوبه، ج۳، ص۲۸۳؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام‌الشیعة: نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، قسم ۲، ص۶۰۳۶۰۴؛ امینی، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۴۴۲
  8. آل‌محبوبه، ج ۳، ص۲۸۳-۲۸۴؛ نیز رجوع کنید به موسوعة طبقات الفقهاء، ج ۱۴، قسم ۱، ص۲۲۲-۲۲۳
  9. بحرالعلوم، ص۱۱۱۲
  10. امینی، ۱۳۸۵ش، ص۱۷۰؛عواد، ج ۱، ص۳۴۳
  11. چاپ ۱۴۱۰/ ۱۳۶۸ش، قم

منابع

  • آقابزرگ طهرانی، محمدمحسن، الذریعة الی تصانیف الشیعة، چاپ علی‌نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
  • آقابزرگ طهرانی، محمدمحسن، طبقات اعلام‌الشیعة: نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، مشهد، قسم ۱۴، ۱۴۰۴.
  • آل‌محبوبه، جعفربن باقر، ماضی النجف و حاضر‌ها، بیروت ۱۴۰۶/۱۹۸۶.
  • امینی، محمدهادی، معجم‌المطبوعات النجفیة: منذ دخول الطباعة الی النجف حتی الآن، نجف ۱۳۸۵/۱۹۶۶.
  • امینی، محمدهادی، معجم رجال الفکر و الادب فی النجف خلال الف عام، (نجف) ۱۴۱۳/۱۹۹۲.
  • بحرالعلوم، عزالدین، بحوث فقهیة من محاضرات آیة‌اللّه العظمی الشیخ حسین الحلّی، بغداد ۱۴۱۰.
  • حکیم، محمدتقی، الاصول العامة للفقه المقارن، قم ۱۴۱۸/۱۹۹۷.
  • حلّی، یوسف، تاریخ‌الحلة، نجف ۱۳۸۵/۱۹۶۵، چاپ افست قم ۱۳۷۲ش.
  • سبحانی، جعفر و دیگران، موسوعة طبقات الفقهاء، قم: مؤسسة الامام الصادق، ۱۴۱۸۱۴۲۴.
  • فتلاوی، کاظم عبود، مشاهیر المدفونین فی الصحن العلوی الشریف، قم، الاجتهاد، ایران، ۱۴۲۷ق.
  • طباطبائی حکیم، محمدسعید، المحکم فی اصول الفقه، قم ۱۴۱۴/۱۹۹۴.
  • عواد، کورکیس، معجم‌المؤلفین العراقیین فی القرنین التاسع عشر و العشرین، بغداد ۱۹۶۹.

پیوند به بیرون