باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

حدیث رایَت
اطلاعات روایت
موضوع: افضلیت امام علی(ع) بر سایر صحابه
صادره از: پیامبر اسلام (ص)
راویان: ابو رافع، عمر بن خطاب، عایشه، عبدالله بن عباس، انس بن مالک‌، جابر بن عبدالله انصاری
اعتبار سند: متواتر
احادیث مشهور

حدیث سلسلةالذهب.حدیث ثقلین.حدیث کساء.مقبوله عمر بن حنظله.حدیث قرب نوافل.حدیث معراج. حدیث ولایت.حدیث وصایت.حدیث جنود عقل و جهل

نخستین امام شیعیان
علی بن ابی‌طالب (ع)

حرم امام علی1.jpg


زندگی
یوم‌الدار، شعب ابی‌طالب، لیلة المبیت، واقعه غدیر، سال‌شمار زندگی


میراث
نهج‌البلاغه، غرر الحکم، خطبه شقشقیه، خطبهٔ بی‌الف، خطبه بی‌نقطه، حرم


فضائل
آیه ولایت • آیه اهل‌الذکر • آیه شراء • آیه اولی‌الامر • آیه تطهیر • آیه مباهله • آیه مودت • آیه صادقین-حدیث مدینه‌العلم • حدیث رایت • حدیث سفینه • حدیث کساء • خطبه غدیر • حدیث منزلت • حدیث یوم‌الدار • حدیث ولایتسدالابوابحدیث وصایتصالح المؤمنینحدیث تهنیت


اصحاب
عمار بن یاسر، مالک اشتر، ابوذر غفاری، عبیدالله بن ابی‌رافع، حجر بن عدی، دیگران

حدیث رایَت؛ عنوانی است برای حدیثی مشهور از حضرت محمد(ص) درباره شجاعت امام علی(ع) در غزوه خیبر. متکلمان شیعه از این حدیث برای اثبات برتری علی (ع) بر سایر اصحاب استفاده می‌کنند.

محتویات

چیستی رایت

در عصر پیامبر(ص) و پس از آن، معمولاً در هر جنگ یک رایت (پرچم) اصلی و ده‏‌ها رایت کوچک برای قبیله‏‌ها و یگان‌‏ها و فرماندهان جزء اختصاص می‏‌یافت که آن را معمولاً شجاع‏‌ترین و قوی‏‌ترین جنگجو از میان آن یگان و قبیله حمل می‌کرد.[۱] نخستین بار این نوع پرچم (رایت) در جنگ خیبر بود که به دست پرچمداران داده شد.[۲]

متن حدیث

پیامبر(ص) رایت و پرچم جنگ خیبر را ابتدا به ابوبکر و در روز بعدش به عمر بن خطاب داد ولی آن دو توفیقی به دست نیاورده و بازگشتند. آن‌گاه رسول خدا (ص) فرمود:

«لَأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ غَداً رَجُلًا يُحِبُّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ، (وَ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ) یَفَتَحَ اللَّهُ عَلَى‏ یدیه لیس بفَرَّار؛ همانا فردا این رایت را به مردی خواهم داد که خدا و رسول، را دوست دارد (و خدا و رسول هم، او را دوست دارند)، خدا خیبر را به دست او می‏‌گشاید. او هرگز نمی‌گریزد».

پس علی(ع) را خواست و او که به درد چشم مبتلی بود را شفا داد و فرمود: «خُذْ هَذِهِ الرَّايَةَ فَامْضِ بِهَا حَتَّى يَفْتَحَ اللَّهُ عَلَيْك‏؛ این رایت را بگیر و آن را با خود ببر تا خدا خیبر را بر تو بگشاید." علی (ع) با آن پرچم به خیبر حمله کرد و آن را فتح کرد.[۳]

ابو رافع خادم رسول خدا (ص) درباره فتح خیبر این چنین می‏‌گوید:

«با علی بن ابی طالب(ع) در حالی که رایت رسول خدا (ص) را در دست داشت به سوی یکی از قلعه‌‏های خیبر رفتیم. همین که علی (ع) نزدیک قلعه رسید اهل آن بیرون آمدند و به جنگ پرداختند. در گیراگیر نبرد یکی از جهودان ضربتی بر او وارد آورد که سپر از دستش بیفتاد. علی (ع) درب قلعه را از جای کند و چون سپری در پشت آن به جنگ پرداخت و آن قدر کوشید تا خدای قلعه را بر او فتح کرد.»[۴]

فضیلت امام علی(ع) در خیبر

در جنگ خیبر، برخی از صحابه همچون ابوبکر و عمر از فتح دژ یهودیان عاجز بودند تا این که رسول خدا (ص)، علی (ع) را مأمور فتح آن نمود. به‌طوری که علی (ع) با کشتن سردار قهرمان یهود، مرحب خیبری و برادرش یاسر و چند پهلوان دیگر یهود و هجوم به داخل قلعه و نابود کردن همه مقاومت‌‌ها، خیبریان را به تسلیم بدون قید و شرط مجبور کرد.[۵]

سند حدیث

حدیث رایت در اکثر کتاب‌های حدیثی و تاریخی شیعی و سنی آمده و به حد تواتر رسیده است.[نیازمند منبع] این حدیث از دلائل استوار تقدم و افضلیت علی(ع) بر سایر صحابه است.‌[۶]

برخی از صحابه که حدیث رایت را ذکر کرده‏‌اند عبارتند از: عمر بن خطاب،[۷] عایشه، [۸] عبدالله بن عباس، انس بن مالک‌[۹] و جابر بن عبدالله انصاری.‌[۱۰]

متن حدیث رایت با الفاظ گوناگونی در کتب مختلف اهل سنت از جمله سیرة النبویه،[۱۱] المستدرک علی الصحیحین،[۱۲] مجمع الزوائد،‌[۱۳] مسند احمد بن حنبل،[۱۴] کنز العمال،[۱۵] و حلیة الاولیاء،[۱۶] آمده است.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. طبری، تاریخ، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ج۳، ص۳۸۷.
  2. ابن سعد، طبقات الکبری، دار صادر، ج۲، ص۷۷.
  3. ابن هشام، السیره النوبویه، قاهره، ج۲، ص۳۳۴؛ حاکم نیشابوری، مستدرک، ج۳، ص۳۷
  4. ذهبی، میزان الاعتدال، دار المعرفه، ج۲، ص۲۱۸؛ ابن حجر عسقلانی، فتح الباری، دار المعرفه، ج۹، ص۱۸.
  5. ابن هشام، السیره النوبویه، قاهره، ج۲، ص۳۱۶.
  6. امین عاملی، اعیان الشیعه، دار التعارف، ج‌۱، ص۳۳۷ به بعد.
  7. زرکلی، الاعلام، دار العلم للملایین، ج‌۵، ص۲۰۳.
  8. ابن سعد، طبقات الکبری، دار صادر، ج‌۸، ص۳۹.
  9. ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج‌۱، ص۳۷۶
  10. طبری، ذیل المذیل، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ص۲۷.
  11. ابن هشام، السیره النوبویه، قاهره، ج‌۲، ص۳۳۴.
  12. حاکم نیشابوری، المستدرک، ج‌۴، ص۳۵۶.
  13. هیثمی، مجمع الزوائد، ۱۴۲۲ق، ج‌۹، ص۱۰۸.
  14. احمد بن حنبل، مسند، دار صادر، ج‌۱، ص۲۳.
  15. متقی هندی، کنزالعمال، الرسالة، ج‌۵، ص۲۸۴.
  16. حافظ ابو نعیم، حلیة الاولیاء، مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ج‌۴، ص۳۵۶.

منابع

  • امین عاملی، محسن، اعیان الشیعه، تحقیق حسن امین، بیروت، دار التعارف، بی‌تا.
  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، تهذیب التهذیب، بیروت، دار الفکر، بی‌تا.
  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، فتح الباری، بیروت، دار المعرفة، بی‌تا.
  • ابن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، دار صادر، بی‌تا.
  • ابن هشام، السیرة النبویة، تحقیق محمد محی الدین عبدالحمید، قاهره، مکتبه محمدعلی صبیح، بی‌تا.
  • احمد بن حنبل، مسند احمد، بیروت، دار صادر، بی‌تا.
  • ابو نعیم نعیم اصفهانی، احمد بن عبدالله، حلیة الاولیاء و طبقات الاصفیاء، تحقیق سعید زغول، بی‌جا، مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، بی‌تا.
  • حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، المستدرک علی الصحیحین، تحقیق یوسف عبدالرحمن مرعشلی.
  • ذهبی، محمد بن احمد، میزان الاعتدال، تحقیق علی محمد بجاوی، بیروت، دار المعرفة، بی‌تا.
  • زرکلی، خیرالدین، الاعلام، بیروت، دار العلم للملایین، بی‌تا.
  • طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بی‌تا.
  • طبری، محمد بن جریر، ذیل المذیل من تاریخ الصحابة و التابعین‬، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بی‌تا.
  • متقی هندی، علی بن حسام الدین، کنزالعمال، تحقیق بکری حیانی، بیروت، الرسالة، بی‌تا.
  • هیثمی، علی بن ابوبکر، مجمع الزوائد، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۲ق.

پیوند به بیرون