باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

تعبیر خواب

تعبیر خواب که در ادبیات قرآنی با اصطلاح تأویل رؤیا بیان شده است[۱] به معنای برگرداندن زبان رؤیا به زبان روزمره و عادی است.[۲]

درباره نخستین تعبیرکننده خواب یا همان خوابگزار نقل تاریخی دقیقی وجود ندارد اما در برخی نقل‎ها از دانیال نبی و یوسف پیامبر(ع) به عنوان یکی از قدیمی‎ترین خوابگزاران نام برده شده است.[۳] درباره تعبیر خواب کتاب‌های مختلفی ذکر شده است از جمله آن‌ها کتاب منتخب الکلام فی تفسیر الأحلام که نوشته محمد ابن سیرین است.

گرچه کلمه تعبیر خواب در قرآن ذکر نشده است اما تفاسیر کلمه تأویل‎َالأحادیث و مَنام و بُشری را معادل آن دانسته‎اند.[۴] خوابی هم که تعبیر ندارد با کلمه أَضغاثُ أَحلام ذکر شده است.[۵]

از جمله آیاتی که به مساله تعبیر خواب اشاره کرده است آیات ۴۲ به بعد سوره یوسف است که یوسف نبی(ع) خواب پادشاه مصر را تعبیر کرده است.[۶]

دانش تعبیر خواب در قرآن به عنوان یک دانش الهی مطرح است.[۷] برخی از مفسران دانش تعبیر خواب را نوعی معجزه الهی می‌دانند.[۸] تعبیر خواب مورد توجه روانشناسی چون فروید و یونگ نیز قرار گرفته است.[۹]

مجمع البیان رؤیا را چهار قسم دانسته است:

  1. رؤیایی که از جانب خدا است.
  2. رؤیایی که از جانب شیطان است.
  3. رؤیایی که متاثر از حال مزاجی انسان است
  4. رؤیایی که متاثر از افکار انسان است.

که از میان این چهار قسم تنها قسم اول تعبیر دارد.[۱۰]

پانویس

  1. حداد عادل، دانشنامه جهان اسلام، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۲۱۷.
  2. علیزاده، زبان نمادین رؤیاها، ص۳۵.
  3. علیزاده، زبان نمادین رؤیاها، ص۳۵.
  4. حداد عادل، دانشنامه جهان اسلام، ۱۳۹۰ش، ج۱۶، ص۲۱۷.
  5. طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۵، ص۳۶۴.
  6. سوره یوسف، آیه۴۲.
  7. سوره یوسف، آیات۶ و ۲۱ و۱۰۱
  8. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه‌، ۱۳۷۴ش، ج۹، ص۴۲۸.
  9. نگاه کنید به:فروید، تعبیرِ خواب، انتشارات آسیا؛ یونگ، انسان در جستجوی هویت خویشتن، نشر جامی.
  10. طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۸۴۰.

منابع

  • قرآن کریم.
  • حداد عادل، غلامعلی، دانشنامه جهان اسلام، تهران، مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، ۱۳۹۰ش.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت،‌دار المعرفة، ۱۴۰۸ق.
  • علیزاده، زینب، «زبان نمادین رؤیاها» در مجله معارف اسلامی شماره ۹۴، بی‎تا.
  • فروید، زیگموند، تعبیرِ خواب، ترجمه ایرج پورباقر، تهران، انتشارات آسیا، بی‌تا.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه‌، تهران، دارالکتب، ۱۳۷۴ش.
  • یونگ، کارل گوستاو، انسان در جستجوی هویت خویشتن، ترجمه محمود بهفروزی، تهران، نشر جامی، بی‎تا.