باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

تاریخ تحلیلی اسلام (کتاب)

تاریخ تحلیلی اسلام
TTE-01.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: سید جعفر شهیدی
موضوع: تاریخ صدر اسلام
اطلاعات نشر
ناشر: انتشارات علمی فرهنگی

تاریخ تحلیلی اسلام کتابی به زبان فارسی نوشته سید جعفر شهیدی، که به مرور توصیفی و تحلیل تاریخ صدر اسلام، از ابتدای ظهور اسلام تا نیمه نخست قرن چهارم هجری قمری پرداخته است. نویسنده علاوه بر گزارش مختصر رویدادهای مهم این دوره زمانی، چرایی رخدادها و زمینه‌ها و پیامدهای آن را نیز بررسی کرده است. این کتاب به عنوان متن درسی برای دانشجویان نوشته شده و در سال ۱۳۸۵ کتاب برگزیده سال جمهوری اسلامی شده است.

محتویات

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: سید جعفر شهیدی

سید جعفر شهیدی (۱۲۹۷-۱۳۸۶ش) نویسنده، مترجم، پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی، فقه، تاریخ اسلام، دانش‌آموخته حوزه علمیه و استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران بود. [۱]

درباره کتاب

تاریخ تحلیلی اسلام، کتابی است که به بررسی پیش‌زمینه‌های‌ اجتماعی و سیاسی ظهور اسلام می پردازد و گزارشی تحلیلی از زندگی پیامبر اسلام(ص)، جانشینان او و وضع زندگی مسلمانان و رخدادها و تحول‌های عمده جامعه اسلامی از آغاز تا نیمه نخست قرن چهارم هجری ارائه می‌دهد. [۲]

شیوه تألیف

نویسنده تلاش کرده با لحنی پیراسته از جانب‌داری و پیش‌داوری، به گزارش و تحلیل رویدادهای مهم جامعه اسلامی در این بازه زمانی بپردازد. گزارش‌ها مستند و در عین‌حال مختصر است. تحلیل‌های نویسنده، فراتر از تحلیل صرفا تاریخی است و با نگاهی جامعه‌شناختی به بررسی رخدادها پرداخته است. منابع ادعاهای اصلی، در پاورقی صفحات آمده و در برخی صفحات کتاب، نقشه‌های مرتبط با موضوع و تصاویر درج شده است. [نیازمند منبع]

محتوا

"نسلی که پس از سال چهلم روی کار آمد، نه از اسلام دوره رسول اکرم(ص) آگاهی داشت و نه سخت‌گیری و مراقبت زمامداران پس از او را دیده بود. چنین نسلی در دوره آشوب پرورش یافت و در دوره خشونت مصدر کار شد، و بسیار طبیعی می‌نمود که از اسلام حقیقی و عدالتی که رکن این دین است، چیزی نداند."

سید جعفر شهیدی, تاریخ تحلیلی اسلام, فصل ششم، صفحه ۱۹۱.

نویسنده در این کتاب کوشیده است با مروری مختصر بر وضعیت اجتماعی، سیاسی و مذهبی شبه جزیره عربستان در آستانه ظهور اسلام، پیش‌زمینه‌های برخاستن آیین جدید را مشخص کند و ریشه‌های اختلاف‌های بعدی در عالم اسلام را نشان بدهد.[۳] او معتقد است؛ گرچه ظهور اسلام و پذیرش آن در شبه جزیره عربستان، تغییری اساسی در وضعیت اجتماعی و سیاسی مردم آن سرزمین پدید آورد، اما بازگشت به نزاع‌های گذشته و رقابت‌های جاهلی میان عرب‌های عدنانی(شمالی) و قحطانی(جنوبی)، عامل تأثیرگذار در تحولات سده اول هجری قمری بوده است.

نشر

این کتاب، نخستين‌بار در سال ۱۳۶۲ش توسط مركز نشر دانشگاهی منتشر و چندين بار تجديد چاپ شد. چاپ‌های اولیه کتاب تا پایان امویان را شامل می‌شده است.[۴] اما نویسنده در چاپ‌های بعد، بخشی را به کتاب افزوده و تا پایان قرن سوم هجری (میانه حکومت عباسیان) را نیز بررسی کرده است.[۵] کتاب در هشت فصل و ۳۹۴ صفحه، به عنوان کتاب درسی «تاریخ اسلام» برای دانشجویان نوشته شده و توسط انتشارات علمی فرهنگی و با همکاری نشر دانشگاهی منتشر شده است. این کتاب در سال ۱۳۹۸ش به چاپ چهل و چهارم رسید. [۶]

عناوین کتاب

این کتاب در هشت فصل تدوین شده است. عناوین فصل‌های کتاب از این قرار است:

  • فصل اول: موقعیت جغرافیایی عربستان و اوضاع اجتماعی-سیاسی آن پیش از اسلام
  • فصل دوم: ظهور اسلام
  • فصل سوم: آغاز درگیری‌ها
  • فصل چهارم: خلافت پس از پیغمبر(ص)
  • فصل پنجم: حوزه اسلامی پس از شهادت علی(ع)
  • فصل ششم: امویان
  • فصل هفتم: مروانیان
  • فصل هشتم: سقوط امویان و به قدرت رسیدن عباسیان

پانویس

  1. «زندگینامه سید جعفر شهیدی»، سایت علماء و عرفا
  2. شهیدی، تاریخ تحلیلی اسلام، ۱۳۸۸ش، فهرست کتاب.
  3. شهیدی، تاریخ تحلیلی اسلام، ۱۳۸۸ش، ص۳۷.
  4. شهیدی، تاریخ تحلیلی اسلام، ۱۳۸۸ش، پیش‌گفتار ناشر.
  5. شهیدی، تاریخ تحلیلی اسلام، ۱۳۸۸ش، پیش‌گفتار مؤلف.
  6. «تاریخ تحلیلی اسلام به چاپ چهل و چهارم رسید»، سایت ایبنا

منابع

پیوند به بیرون