باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

الاخبار الدخیلة (کتاب)

الاخبار الدخیلة
الاخبار الدخیله.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: محمدتقی شوشتری
موضوع: کلام
زبان: عربی
ناشر: مکتبة الصدوق
مجموعه: یک جلد

اَلْاَخْبارُ الدَّخیلَة، کتابی به زبان عربی تألیف شیخ محمد تقی شوشتری (متوفای ۱۳۷۴ش) در موضوع جعل و تحریف حدیث و احادیث جعلی(موضوعه). این کتاب، در ابتدا یک جلد اصلی بود و سپس سه جلد مستدرک به آن افزوده شد. باب نخست آن به بررسی احادیث تحریف شده و باب دوم آن به شناخت احادیث موضوعه اختصاص یافته است. شوشتری در باب سوم، به نقد و بررسی ادعیه پرداخته‌ و آن را در دو بخش ادعیه تحریف شده و موضوعه سامان داده‌ است.

محتویات

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: محمد تقی شوشتری

محمدتقی شوشتری (۱۲۸۱ش در نجف-۱۳۷۴ش در شوشتر) معروف به علامه شوشتری از علمای شیعه امامی در قرن چهاردهم شمسی است. از مشهورترین آثار او کتاب قاموس الرجال است.

سخن شوشتری درباره نام کتاب

وقتی از شیخ شوشتری می‌پرسند: برخی نظرشان این است که شما در این کتاب، اخبار تصحیف‌شده را جمع‌آوری کرده‌اید، اما نام کتاب این‌گونه است که همه روایات جعلی است، در پاسخ می‌گوید: همه‌جور خبری در آن بوده است، اخباری که اصل‌شان درست است و تصحیف شده‌اند؛ اخبار دیگری هم هست که از آن کتاب به سادگی پیدا می‌شود.[۱]

تاریخ تألیف

تألیف جلد اول کتاب، در سال ۱۳۶۹ق به پایان رسیده است و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶ق، جلد دوم و از آن سال تا ۱۴۰۱ق جلد سوم در دست گردآوری و تدوین بوده و جلد چهارم آن پس از سال ۱۴۰۱ق تدوین شده و همچون سه جلد دیگر در تهران به سعی و اهتمام علی اکبر غفاری انتشار یافته است.[۲]

انگیزه تألیف

علامه شوشتری به هنگام کار درباره حدیث با اشکال‌ها و ناهماهنگی‌هایی در کتاب‌های وسائل الشیعة، مَن لایحضره الفقیه، تهذیب و استبصار رو‌به‌رو شد که او را به تألیف کتاب الاخبار الدخیلة واداشت. این بود که تألیف کتاب را همان زمان شروع کرد، به این معنا که در این اخبار دقت کرده و وضعیت روایات را روشن ساخت. مثلاً این خبر، نادرست است و یا آن خبر، محرَّف نقل شده و درستش این است. وی همه کتاب را به این سبک نوشت.[۳]

ساختار کتاب

کتاب با مقدمه مختصری از فرزند مؤلف آغاز شده است. مطالب کتاب در سه باب کلی تنظیم شده که هر کدام دارای چندین فصل است. مؤلف در باب نخست کتاب، به بررسی احادیث تحریف شده و در باب دوم آن به شناخت احادیث موضوعه پرداخته است. شوشتری در باب سوم، به نقد و بررسی ادعیه پرداخته و آن را در دو بخش، ادعیه تحریف شده و ساختگی سامان داده است.[۴]

ابواب کتاب

  • باب اول: در احادیث تحریف شده، و دارای دوازده فصل:
  1. فصل اول: حدیث‌هایی که ضرورت مذهب (تشیع) به تحریف‌شدنشان گواهی می‌دهد.
  2. فصل دوم: حدیث‌هایی که تاریخ، به تحریف شدن آن‌ها گواهی می‌دهد.
  3. فصل سوم: حدیث‌هایی که اسلوب سخن و طرز جمله بندی، به تحریف‌شدن‌شان گواهی می‌دهد؛ به عبارت دیگر قرینه‌های تحریف، در خودشان وجود دارد.
  4. فصل چهارم: حدیث‌هایی که به علت به هم درآمیختن تحریف شده است.
  5. فصل پنجم: حدیث‌هایی که به سبب تشابه رسم الخط یا اندکی افتادگی تحریف شده است.
  6. فصل ششم: حدیث‌هایی که به علت شامل بودن بر دو امر متقابل تحریف شده است.
  7. فصل هفتم: حدیث‌هایی که سند آن‌ها تحریف شده است.
  8. فصل هشتم: حدیث‌هایی که به علت نقل به معنا شدن تحریف شده است.
  9. فصل نهم: حدیث‌هایی که قسمتی از آن‌ها افتاده و موجب تحریف گردیده است.
  10. فصل دهم: حدیث‌هایی که به سبب عدم دقت در سند یا متن آن‌ها تحریف شده است.
  11. فصل یازدهم: حدیث‌هایی که در آن‌ها کلام راوی یا مؤلف کتاب با کلام معصوم (اصل خبر) در آمیخته و موجب تحریف گردیده است.
  12. فصل داوزدهم: حدیث‌هایی که به سبب درآمیختن حاشیه‌ها با متن، دچار تحریف گشته است.
  • باب دوم: در احادیث جعلی و دروغین، و دارای چهار فصل است:
  1. فصل اول: خبرهای کسانی که ادعای رؤیت امام زمان (ع) را کرده‌اند.
  2. فصل دوم: خبرهایی که در آن‌ها به دروغ، تفسیری را به امام حسن عسکری (ع) نسبت داده‌اند.
  3. فصل سوم: حدیث‌هایی که از روی غرض‌ورزی، در آن‌ها کم و زیاد شده و یا شماری از واژگانش دگرگون شده است.
  4. فصل چهارم: احادیث گوناگون پراکنده.
  • باب سوم: در نیایش‌های تحریف شده و ساختگی، و دارای دو فصل:
  1. فصل اول: دعاهای تحریف شده
  2. فصل دوم: دعاهای جعلی و ساختگی.[۵]

چاپ

این اثر با تحقیق علی اکبر غفاری در مکتبة الصدوق در تهران چاپ شده است.

پانویس

  1. جلالی، سیری در کتاب «الاخبار الدخیلة» به نقل از کیهان فرهنگی، ۱۳۷۶ش.
  2. جلالی، سیری در کتاب «الاخبار الدخیلة»، ۱۳۷۶ش.
  3. کیهان فرهنگی، ۱۳۶۴ش، ش۱۳، ص۵.
  4. شوشتری، الاخبار الدخیلة، ص۲.
  5. جلالی، سیری در کتاب «الاخبار الدخیلة»، ۱۳۷۶ش.

منابع

  • شوشتری، محمدتقی، الاخبار الدخیلة، تهران، مکتبة الصدوق.
  • جلالی، عبدالمهدی، سیری در کتاب «الاخبار الدخیلة» (درآمدی بر تحقیق در اسباب و معیارهای بازنگری و پالایش حدیث)، علوم حدیث، پاییز ۱۳۷۶ - شماره ۵.
  • کیهان فرهنگی، آیت‌الله علامه حاج شیخ محمدتقی شوشتری رجالی عظیم معاصر، فروردین ۱۳۶۴ - شماره ۱۳.