باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

آل الله

آلُ الله به‌معنای خاندان خدا که قریش و امامان شیعه، به‌واسطه ارتباط معنوی که با خدا داشتند، خود را آل الله می‌نامیدند و به همین جهت، سخنوران و شاعران شیعه، از این واژه برای اشاره به اهل بیت(ع) استفاده می‌کنند.

محتویات

مفهوم‌شناسی

گفته شده واژه «آل» برگرفته از واژه «اهل» به معنای «خاندان، خانواده، پیروان و وابستگان» است؛ با این تفاوت که واژه «آل»، محدود به اسم‌های معروف باشعور است.[۱]

در قرآن، از واژه «آل الله» استفاده نشده اما واژه «آل»، به شکل‌های دیگری استعمال شده؛ مثلا: آل عمران[۲] به معنای خانواده عمران که شامل مریم(ع) و عیسی(ع) است،[۳] آل لوط[۴] به‌معنای خانوداه لوط[۵] و آل فرعون[۶] به معنای پیروان و لشگر فرعون.[۷]

مصداق‌شناسی

قوم قریش -از آن جهت که نگهبان و حافظ کعبه بودند و به عهد ابراهیم(ع) پایبند بودند- خود را «آل الله» می‌نامیدند.[۸]

در روایات آمده که امامان شیعه نیز -به جهت آگاهی از حقیقت دین و برخورداری از مقام امامت و ارتباطی که با خدا و پیامبر(ص) دارند- خود را «آل الله» و «سرّ الله» توصیف نمودند.[۹] بر همین اساس، سخنوران[یادداشت ۱] و شاعران، از اصطلاح «آل الله» برای اشاره به اهل البیت(ع) استفاده می‌کنند:

شوید‌ ای دشمنان پاک یزدان به دنیای خود، از آزاد مردان
شما را هست با من، رزم و پیکار چه می‌جوئید از آل الله اطهار[۱۰]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. راغب اصفهانی، المفردات، ۱۴۱۲ق، ص۹۸؛ جمعی از نویسندگان، موسوعة الفقه الاسلامی، ۱۴۲۳ق، ج۱، ص۲۳۵.
  2. سوره آل عمران، آیه۳۳.
  3. مکارم، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۵۱۸.
  4. سوره نمل، آیه۵۶؛ سوره حجر، آیه۶۱.
  5. طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۵، ص۳۷۶.
  6. سوره بقره، آیه۵۰؛ سوره انفال، آیه۵۴.
  7. مکارم، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۲۵۱؛ قرشی، تفسیراحسن‌الحدیث، ۱۳۹۱ش، ج۱، ص۱۲۰.
  8. صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ص۲۷۶؛مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۵، ص۱۴۰ و ۲۵۸؛ آذرنوش، «آل»، ج۱، ص۵۳۶.
  9. برای نمونه نگاه کنید به:‌ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۱، ص۵۹۲ و ج۴۴، ص۱۸۴.
  10. ابن طاووس، لهوف، ۱۳۷۷ش، ص۹۷.
  1. مثلا در آغاز خطبه، از این عبارت استفاده می‌کنند: «الحمدلله و الصلاة علی رسول الله و علی آله آل الله».

منابع

  • قرآن
  • ابن طاووس، علی بن موسی، لهوف منظوم، ترجمه علی محلاتی، دفتر نشر نوید اسلام، ۱۳۷۷ش.
  • آذرنوش، آذرتاش، «آل»، دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی ۱۳۶۷ش.
  • جمعی از نویسندگان، موسوعة الفقه الاسلامی طبقاً لمذهب أهل البیت علیهم‌السلام، مؤسسة دائرة معارف الفقه الإسلامی، ۱۴۲۳ق.
  • راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، دارالقلم، ۱۴۱۲ق.
  • صدوق، محمد بن علی، الامالی، انتشارات کتابچی، ۱۳۷۶ش.
  • طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۷ق.
  • قرشی، علی‌اکبر، تفسیراحسن‌الحدیث، دفتر نشر نوید اسلام‌، ۱۳۹۱ش.
  • مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، انتشارات موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۷۴ش.