باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β

آخوند کاشی
آخوند کاشی.JPG
اطلاعات فردی
نام کامل: آخوند ملا محمد کاشانی
تاریخ تولد: ۱۲۱۳ (شمسی)
۱۲۴۹ (قمری)
تاریخ وفات: ۱۱ تیر ۱۲۹۴ش• ۲۰ شعبان ۱۳۳۳ق
محل دفن: تخت فولاد اصفهان
شهر وفات: اصفهان
اطلاعات علمی
استادان: آقامحمدرضا قمشه‌ایملاحسن نوری
ملا عبدالجواد خراسانی
شاگردان: سید ابوالحسن اصفهانیسیدحسن مدرس
حاج آقا رحیم ارباب اصفهانی و...
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی

آخوند ملا محمد کاشانی، معروف به آخوند کاشی (۱۲۴۹-۱۳۳۳ق) از مدرّسان و مروّجان فلسفۀ ملاصدرا در قرن سیزدهم قمری در اصفهان.

آخوند کاشی نزد عالمانی چون آقامحمدرضا قمشه‌ای، ملاحسن نوری و ملا عبدالجواد خراسانی شاگردی کرد و خود نیز شاگردانی چون سید ابوالحسن اصفهانی، سید حسن مدرس و حاج آقا رحیم ارباب تربیت نمود. وی علاوه بر فلسفه در ریاضیات، نجوم، هیئت، فقه و عرفان نیز تبحر داشت. او فلسفه را با عرفان در می‌آمیخت و از وی کراماتی نیز گزارش شده است.

محتویات

زندگی‌نامه

از زندگی آخوند کاشی اطلاع چندانی در دست نیست. او همواره از دنیا گریزان بود و تا آخر عمر ازدواج نکرد و مجرد ماند.[۱] در منابع به تاریخ ولادت او اشاره‌ای نشده، اما چون وی در شعبان ۱۳۳۳ در ۸۴ سالگی درگذشته[۲] احتمالا در حدود ۱۲۴۹ق به دنیا آمده باشد.

در احوالات آخوند کاشی نقل شده است که او عارفی بود که نحوه عبادات، ریاضت‌ها و مجاهداتش‌ بی‌ نظیر بود به نحوی که گاهی در حال نماز لرزه بر اندامش می‌افتاد و غش می‌کرد و گاهی نیز در نماز آنقدر از خود بی‌خود می‌شد که نمازش چهار ساعت طول می‌کشید. همچنین در مورد ایشان نقل شده است که متصف به عفت نفس، صبر و توکل کامل به حق بود. برخی نیز نقل کرده‌اند که او چشم برزخی داشت و فوتش را خودش پیش بینی کرده بود.[۳]

استاد نجفی قوچانی، حاج آقا رحیم ارباب اصفهانی و برخی دیگر از علما در شرح احوال آخوند کاشی نقل کرده‌اند که «هر نيم‌شب نمازى چنان با سوز و گداز مى‌خواند و بدنش به لرزه مى‌افتاد كه از بيرون حجره صداى حركت استخوان‌هايش احساس مى‌شد.»[۴]

فعالیت علمی

مدرسه جده کوچک محل اقامت آخوند ملا محمد کاشانی در اصفهان

آخوند کاشی در ۱۲۸۶ق از کاشان به اصفهان رفت و در مدرسه جده کوچک به‌صورت مجردی اقامت گزید.[۵] وی در اواخر عمر به مدرسه صدر رفت و در آنجا به تعلیم پرداخت.[۶]

کاشانی علاوه بر فلسفه در ریاضیات و نجوم و هیئت و فقه نیز تبحر داشت.[۷]

او معاصر جهانگیرخان قشقایی بود و هر دو در مدرسۀ صدر به تدریس فلسفه اشتغال داشتند و حضورشان موجب رونق فلسفه در حوزه فلسفی اصفهان و رواج فلسفه ملاصدرا گردید، به نحوی که طلاب از شهرها ایران و دیگر کشورها در حلقۀ درس آن دو حاضر می‌شدند.[۸]

کاشانی اهل عرفان بود و فلسفه را با عرفان در می‌آمیخت. کراماتی از او نیز گزارش شده است.[۹]

استادان

شاگردان

آرامگاه و بزرگداشت

آخوند کاشی در شنبه ۲۰ شعبان ۱۳۳۳ق در ۸۴ سالگی در اصفهان درگذشت.[۱۲] و در تخت فولاد به خاک سپرده شد. در سال ۱۳۹۱ش در مشهد اردهال کاشان کنگره‌ای در بزرگداشت او برگزار گردید و از کتاب‌های «طایر قدسی» شرحی بر احوال علامه آخوند ملامحمد کاشانی اثر حسین جمشیدی و «همنوا با قدسیان» مجموعه مقالات درباره شخصیت او نوشته افشین عاطفی رونمایی شد.[۱۳]

پانویس

  1. سعادت پرور، پاسداران حریم عشق، ۱۳۸۸ش، ج۸، ص۲۷۳.
  2. نک: مهدوی، تذکره القبور، ص۷.
  3. سعادت پرور، پاسداران حریم عشق، ۱۳۸۸ش، ج۸، ص۲۷۳-۲۷۵.
  4. مختاری، سیمای فرزانگان، ۱۳۷۱ش، ص۲۲۵-۲۲۶.
  5. آقابزرگ طهرانی، طبقات: نقباء، قسم۵، ص۱۴۶
  6. صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ص۴۱۲.
  7. کتابی، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱-۴۰۲.
  8. همایی، دو رساله در فلسفه اسلامی، ص۱۵،۱۸؛ قرقانی، جهانگیرخان قشقایی، ص۵۴۱؛ کتابی، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱.
  9. صدوقی‌سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ص۴۱۲-۴۱۴؛ کتابی، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۰.
  10. معلم حبیب‌آبادی، ج۷، ص۲۳۵۵؛ صدوقی‌سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ص۴۱۱.
  11. صدوقی‌سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ص۴۱۴۴۲۰.
  12. نک: مهدوی، تذکره القبور، ص۷.
  13. آستان مقدس حضرت سلطان علی بن امام محمد باقر علیه السلام؛ کنگره ملامحمد آخوند کاشی در مشهد اردهال برگزار شد؛ انتشار: ۱۳ آبان ۱۳۹۲ش، بازبینی: ۱۰ تیر ۱۳۹۶ش.

منابع

  • آقا بزرگ طهرانی، طبقات: نقباءالبشر فی القرن الرابع عشر، مشهد، قسم ۱۴، ۱۴۰۴ق، قسم۵، چاپ محمد طباطبائی بهبهانی، ۱۳۸۸ش.
  • صدوقی سها، منوچهر، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، تهران، ۱۳۸۱ش.
  • قرقانی، مهدی، جهانگیرخان قشقایی، اصفهان، ۱۳۷۱ق.
  • کتابی، سید محمدباقر، رجال اصفهان، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵ق.
  • معلم حبیب‌آبادی، میرزامحمدعلی، مکارم‌ الآثار، اصفهان، ۱۳۷۴ق.
  • مهدوی، سیدمصلح‌الدین، تذکرة القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان، ۱۳۴۸ق.
  • همائی، جلال‌الدین، دو رساله در فلسفه اسلامی، تهران، ۱۳۹۸ق.

پیوند به بیرون